Apastamba Grihya-sutra [sanskrit]

41,347 words | ISBN-10: 8186937838 | ISBN-13: 9788186937839

The Sanskrit edition of the Apastamba Grihya-sutra with the commentaries of Haradatta (called the Anakula-vritti) and Sudarshana (called the Grihyatatparyadarshana-vyakhya). The Apastamba Grihyasutra is a short treatise on Vedic rituals which, together with the Hiranyakeshin-grihya-sutra, belongs to the Taittiriya School of the Black Yajur-Veda. Original titles: Āpastambagṛhyasūtra (आपस्तम्बगृह्यसूत्र), Haradatta Anākulāvṛtti (हरदत्त अनाकुलावृत्ति), Sudarśana Gṛhyatātparyadarśanavyākhyā (सुदर्शन गृह्यतात्पर्यदर्शनव्याख्या)

dattāṃ guptāṃ dyotāmṛṣabhāṃ śarabhāṃ vinatāṃ vikaṭāṃ muṇḍāṃ maṇḍūṣikāṃ sāṅkārikāṃ rātāṃ pālīṃ mitrāṃ svanujāṃ varṣakārīṃ ca varjayet // ĀpGs_3.12 //


Haradatta’s Anākulā-vṛtti (sūtra 3.12)

datā vācānyasmai dattā /
guptā prayatnena rakṣyamāṇā /
duśśīlā bhavati aśubhalakṣaṇā /
dyotā viṣamadṛṣṭiḥ /
ṛṣabā

ṛṣabhaśīlā /
śarabhā atidarśanīyā /
jārāstāṃ kāmayeran ca tān /
vinatā vinatagātrā, kubjā /
vikaṭā vistīrṇajaṅghā /

maṇḍā apanītakeśā /
maṇḍūṣikā maṇḍūkatvak aślakṣṇetyartaḥ /
vāmanetyanye /
sāṃkārikā kulāntare jātā kulāntarasyāpatyatvaṃ gatā , yasyāṃ garbhasthāyāṃ mātā asthisañcitavatī /
rātā ratiśīlā /
pālī vatsādīnāṃ pālayitrī /
mitrā vamitravatī bahumitretyartaḥ /

svayaṃ mitrabhūtā /
svanujā
yasyā svanujā śobhanā svayaṃdarśanīyā svanujā varajananādūrdhvamalpīyasi kāle jātā tasminneva saṃvatsare jātetyanye /
varṣakārī varṣeṇādhikā varṣakārī svedanaśīlā ityanye /
varjayedityucyate varaṇe parivarjayedityasyānuvartanaṃ mābhūditi /
tena yoṣu varaṇaṃ nāsti brāhmādiṣu vivāheṣu teṣivapyāsāṃ pratiṣedhaḥ /
kiñci tadanuvṛktāvatyantapratiṣedhaprasaṅgaḥ //11//

________________________


Sudarśana’s Gṛhyatātparyadarśana-vyākhyā (sūtra 3.12)

dattādyāḥpañcadaśa kanyā varjayet /
dattā aneyasmai vācā pratiśrutā, udakapūrva pratipāditā /
guptā adarśanārtha kañcukādibhirāvṛtā, prayatnasaṃrakṣyamāṇā dauśśīlyādiśaṅkayā /
dyotā piṅgākṣī, babhrukeśī , viṣamadṛṣṭirvā /
ṛṣabhā pradhānā, ṛṣabhasyeva śarīraṃ gatiḥ śīlaṃ yasyāssā, kakudvāsti yasyāssā /
śarabhā śīrṇadīptiḥ, sarvanīlalomnī , arūpā , niṣprabhā /

kecit-darśanīyā, yatassā jārakāmyā /

vinatā kubjā /
vikaṭā vikaṭajaṅghā, vistīrṇajaṅghā /
muṇḍā apanītakeśā, ajātakeśā /
maṇḍūṣikā alpakāyā, aruṇadatī maṇḍūkatvagvā /
apare-vāmanāṅgā, dagdhāṅgā /

sāṅkārikā garbhasthāyāṃ yasyāṃ satyāṃ mātā bharturasthisañcayanakārikā, kulāntarasya duhitṛtvaṃ gatā /
rātā ramaṇāśīlā kandukādikrīḍāpriyetyarthaḥ, ṛtusnātā /
kecit-ratiśīlā viṣayopabhogaśīletyarthaḥ /

pālī vatsakṣetrādipālikā /
mitrā bahumitrā, sakhī /
svanujā śobhanānujā yasyāssā, na tu śobhano'nujo yasyāḥ śobhanāyāmanujāyāṃ kadācit pramādassyāditi /
kecit-varajanmasaṃvatsara eva paścājjāteti /

varṣakārī varādvarṣeṇādhikā /
yātyantaṃ sravati /
parivarjayedi tyanuśaṅge satyapi varjayediti punarvacanaṃ brāhmādiṣu sarveṣu vivāheṣvāsāṃ pratiṣedhārtham;asati gatyantare ṛddhāvapi parīkṣitāyāṃ dattetatarāsāmaniṣedhārtha //12//


Let's grow together!

I humbly request your help to keep doing what I do best: provide the world with unbiased sources, definitions and images. Your donation direclty influences the quality and quantity of knowledge, wisdom and spiritual insight the world is exposed to.

Let's make the world a better place together!

Like what you read? Consider supporting this website: