Ashtanga-hridaya-samhita [sanskrit]

273,418 words | ISBN-10: 8121800226 | ISBN-13: 9788121800226

The Sanskrit edition of the Ashtanga-hridaya-samhita, including the commentaries Sarvangasundara and Ayurvedarasayana. The Astangahrdaya-samhita deals with the eight-fold divisions of Ayurveda: (l) Medicine, (2) The science of the special diseases of the supra-clavicular parts of the body (viz. eye, ear, nose, mouth, throat etc.), (3) Surgery, (4) Toxicology, (5) Psycho-therapy, (6) Pediatrics, (7) Rejuvenation and (8) Virilification. Original titles: Vāgbhaṭa Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā (वाग्भट अष्टाङ्गहृदयसंहिता), Aruṇadatta Sarvāṅgasundarā (अरुणदत्त सर्वाङ्गसुन्दरा), Hemādri Āyurvedarasāyana (हेमाद्रि आयुर्वेदरसायन).

kalambanālikāmārṣakuṭiñjarakutumbakam||93||
cillīlaṭvākaloṇīkākurūṭakagavedhukam||93||
jīvantajhuñjhveḍagajayavaśākasuvarcalāḥ||94||
ālukāni ca sarvāṇi tathā sūpyāni lakṣmaṇam||94||
svādu rūkṣaṃ salavaṇaṃ vātaśleṣmakaraṃ guru||95||
śītalaṃ sṛṣṭaviṇmūtraṃ prāyo viṣṭabhya jīryati||95||
svinnaṃ niṣpīḍitarasaṃ snehāḍhyaṃ nātidoṣalam||96||

Commentary: Aruṇadatta’s Sarvāṅgasundarā

kalambādikaṃ madhuraṃ rūkṣaṃ kiñcillavaṇaṃ vātaśleṣmakaraṃ guru ca| śītaviryaṃ sṛṣṭamūtrapurīṣaṃ ca| mūtrapurīṣe sṛjati-bahiḥ kṣipati| biṣṭabhya-udarapradeśe piṇḍībhūya, jīryati-pariṇamati| prāyograhaṇaṃ kiñcideṣāṃ madhye naivaṃsvarūpamiti jñāpanārtham| kalambaṃkadambaḥ| nālikā-dīrghanālarūpā kalambusaṃjñā| mārṣogandhārikā| kuṭiñjaraṃ-tāmramūlakam| kutumbako-droṇapuṣpī| cillī-pṛthupatraṃ yavaśākaṃ kunāmasaṃjñam| laṭvākogugguluśākam| loṇīkā-loṇāraḥ| kuruṭakaḥ-sthitivārakaḥ| gavedhukaṃ-tṛṇadhānyaviśeṣaḥ| jīvanto-bṛhadgāndhāram|10 jhuñjhuḥ-jhuñjhurukaḥ| eḍagajaḥ-prapunnāṭaḥ| yavaśākaṃhnasvapatrā cillī| suvarcalā-ravibhaktā| ālukāni ca sarvāṇinānāvidhāni raktālukamadhukālukādibhedena| sūpyānimudgarājamāṣādipatrāṇī| lakṣmaṇaṃ-madhuyaṣṭikā| etacca sarvaṃ svinnaṃ niṣpīḍitarasamatibahusnehaṃ ca nātyapathyam| suśrute(?)coktam-"saṃskṛtaṃ vesavāreṇa sasnehaṃ śākamiṣyate| rājikāsaktubhaktādisaṃskāraṃ cānuvartate||" iti|

Let's grow together!

I humbly request your help to keep doing what I do best: provide the world with unbiased sources, definitions and images. Your donation direclty influences the quality and quantity of knowledge, wisdom and spiritual insight the world is exposed to.

Let's make the world a better place together!

Like what you read? Help to become even better: