Volume 5 (1879)

229
दनिगदले दण्डकथनं । लेख्यकूटकरणे दण्डकथनं । निर्णयोत्तरक्कते दण्डकथनं ।
मिथ्याभियागाद। दण्डकथनं । पुमन्यायविषये दण्डकथनं । सोत्तर पण विवादविषये
दण्डकथनञ्च |
[danigadale daṇḍakathanaṃ | lekhyakūṭakaraṇe daṇḍakathanaṃ | nirṇayottarakkate daṇḍakathanaṃ |
mithyābhiyāgāda| daṇḍakathanaṃ | pumanyāyaviṣaye daṇḍakathanaṃ | sottara paṇa vivādaviṣaye
daṇḍakathanañca |
] No. 1911.
अधिकरणचन्द्रिका ।
[adhikaraṇacandrikā |
] Substance, country-made paper, 14 x 32 inches. Folia, 112. Lines, 6
on a page.
Extent, 2,164 s'lokas. Character, Maithili. Date, ? Place
of deposit, Sáño, Darbhángá, Pandit Mádhava Jhá. Appearance, old. Prose.
Correct.
Adhikaraṇa-chandriká. On syllogisms with explanations and bear-
ings of the various illustrations usually cited by authors. By Apadeva
Mahámahopádhyaya.
Beginning. इन्दिरा हृदयानन्दं फल्लेन्दीवरलोचनं ।
[indirā hṛdayānandaṃ phallendīvaralocanaṃ |
] End.
Colophon.
विषयः ।
सानन्दं परमानन्दं वन्देऽहं नन्दनन्दनं ॥
अथ अधिकरणनिरुक्तिः, यथा . -
विषयो विशयश्चैव पूर्व्वपचस्तथोत्तरं ।
निर्णयखेति पञ्चाङ्गं शास्त्रेऽधिकरणं स्मृतं ॥
इत्युक्तमभियुक्तः । यस्यार्थः । यस्मिन् शास्त्रे विषयादिकं विचारस्य पञ्चाङ्गमधि-
क्रियते तच्छास्त्रमधिकरणं स्मृतमित्यर्थः । इत्यादि ।
प्राकृतं धनं क्वचिदन्यथयति क्वचिह्नम्पति च । यथा दूषयागे श्रूयते शरमय-
वर्हिर्भवतीति ॥
तत्र सामान्यतः दर्भमात्रस्यातिदेशप्राप्तौ शरस्य विशेषत एव उपदेशः । तथा
गृहमेधिनामिष्टिविषये अतिदेशबलादेव दर्शकाच्यभागादेः सर्व्वस्य प्राप्तत्वे
विशेषेोपदेश इति विवेचनीयं ।
इति महामहोपाध्यायमीमांसकश्री श्वापदे वक्कता अधिकरणचन्द्रिका सम्पर्णी ।
अधिकरणनिरुक्तिः । तन्त्रप्रसङ्गन्यायनिरूपणं । रथकाराधिकरणं । निषादस्थ -
पत्यधिकरणं । ग्रहकत्वाधिकरणं। हविरुभयत्वाधिकरणं । सव्वैपिष्टाधिकरणं ।
फलचमसाधिकरणं । होलाकाधिकरणं । सर्व्वखदक्षिणाधिकरणं । रात्रिसत्राधि-
करणं । परिषदधिकरणं । फलभूमाधिकरणं । प्रतिनिध्यधिकरणं । विरोधाधि-
करणं । अर्थवादाधिकरणं । कपालाधिकरणं । कृष्णलन्यायनिरुपणं । स्फाश्चिष्ठे-
ज्याधिकरणं । पदिन्यायनिरूपणं । पदान्हवणी यन्यायनिरूपणं । देवताधिकरणं ।
[viṣayaḥ |
sānandaṃ paramānandaṃ vande'haṃ nandanandanaṃ ||
atha adhikaraṇaniruktiḥ, yathā . -
viṣayo viśayaścaiva pūrvvapacastathottaraṃ |
nirṇayakheti pañcāṅgaṃ śāstre'dhikaraṇaṃ smṛtaṃ ||
ityuktamabhiyuktaḥ | yasyārthaḥ | yasmin śāstre viṣayādikaṃ vicārasya pañcāṅgamadhi-
kriyate tacchāstramadhikaraṇaṃ smṛtamityarthaḥ | ityādi |
prākṛtaṃ dhanaṃ kvacidanyathayati kvacihnampati ca | yathā dūṣayāge śrūyate śaramaya-
varhirbhavatīti ||
tatra sāmānyataḥ darbhamātrasyātideśaprāptau śarasya viśeṣata eva upadeśaḥ | tathā
gṛhamedhināmiṣṭiviṣaye atideśabalādeva darśakācyabhāgādeḥ sarvvasya prāptatve
viśeṣeोpadeśa iti vivecanīyaṃ |
iti mahāmahopādhyāyamīmāṃsakaśrī śvāpade vakkatā adhikaraṇacandrikā samparṇī |
adhikaraṇaniruktiḥ | tantraprasaṅganyāyanirūpaṇaṃ | rathakārādhikaraṇaṃ | niṣādastha -
patyadhikaraṇaṃ | grahakatvādhikaraṇaṃ| havirubhayatvādhikaraṇaṃ | savvaipiṣṭādhikaraṇaṃ |
phalacamasādhikaraṇaṃ | holākādhikaraṇaṃ | sarvvakhadakṣiṇādhikaraṇaṃ | rātrisatrādhi-
karaṇaṃ | pariṣadadhikaraṇaṃ | phalabhūmādhikaraṇaṃ | pratinidhyadhikaraṇaṃ | virodhādhi-
karaṇaṃ | arthavādādhikaraṇaṃ | kapālādhikaraṇaṃ | kṛṣṇalanyāyanirupaṇaṃ | sphāściṣṭhe-
jyādhikaraṇaṃ | padinyāyanirūpaṇaṃ | padānhavaṇī yanyāyanirūpaṇaṃ | devatādhikaraṇaṃ |
]