Essay name: Notices of Sanskrit Manuscripts
Author: Rajendralala Mitra
These pages represent a detailed description of Sanskrit manuscripts housed in various libraries and collections around the world. Each notice typically includes the physical characteristics, provenance, script, and sometimes even summaries of the content of the Sanskrit manuscripts. The collection helps preserve and make accessible the vast heritage of Indian literary and philosophical traditions contained within these manuscripts.
Volume 10 (1890)
195 (of 419)
External source: Shodhganga (Repository of Indian theses)
Download the PDF file of the original publication
151
Guṇasthánávachúri, or Guṇasthána-kramároha-tíká.
A gloss on the Jain treatise entitled Gunasthána.
Beginning. अर्हत्पादं हृदि ध्यात्वा गुणस्थानविचारिणां ।
अनुष्टुभामियं वृत्तिर्लिख्यते ह्यवचूर्णिवत् ॥
तत्रादौ मङ्गलार्थमभौष्टदैवतनमस्कारस्य सम्बन्धादेश्वाविर्भावकमाद्यपद्यमाह । गुणमिति । यत्र
यत्र पूर्वाप्राप्तगुणविशेषाविभावो भवति तत्तद्गुणस्यानमित्युच्यते । त्रौणि गुणस्यानानि ।
स्वरूपं किञ्चिदल्पमात्रमुच्यते इति सम्बन्धः । इत्यादि ।
[arhatpādaṃ hṛdi dhyātvā guṇasthānavicāriṇāṃ |
anuṣṭubhāmiyaṃ vṛttirlikhyate hyavacūrṇivat ||
tatrādau maṅgalārthamabhauṣṭadaivatanamaskārasya sambandhādeśvāvirbhāvakamādyapadyamāha | guṇamiti | yatra
yatra pūrvāprāptaguṇaviśeṣāvibhāvo bhavati tattadguṇasyānamityucyate | trauṇi guṇasyānāni |
svarūpaṃ kiñcidalpamātramucyate iti sambandhaḥ | ityādi |
] End.
तेषां
श्लोकैः प्रायः पूर्व्वर्षिरचितैः श्लोकैरेवेत्यर्थः । कैरुद्धृतो रत्नशेखरस्वरिभिर्टह-
गच्छौयश्रौवज्रसेनस्तुरिशिष्यैः श्री हेमतिलकरिपट्टप्रतिष्ठितैः श्ररत्नशेखरस्वरिभिः खपरोपका-
राय प्रकौर्णरूपतया प्रकटित इत्यर्थः ।
[teṣāṃ
ślokaiḥ prāyaḥ pūrvvarṣiracitaiḥ ślokairevetyarthaḥ | kairuddhṛto ratnaśekharasvaribhirṭaha-
gacchauyaśrauvajrasenasturiśiṣyaiḥ śrī hematilakaripaṭṭapratiṣṭhitaiḥ śraratnaśekharasvaribhiḥ khaparopakā-
rāya prakaurṇarūpatayā prakaṭita ityarthaḥ |
] Colophon. इति श्रीगुणस्थानक्रमारोहस्य टौका समाप्ता ।
ऋषिरसमुनिचन्द्रे दशम्यां फाल्गुणे सिते ।
गुणस्थानावचूरिं हि लिलेख तिलकोदयः ॥
विषयः । गुणस्थानक्रमारोहाभिधानजैनप्रकरणस्य व्याख्यानम् ।
[iti śrīguṇasthānakramārohasya ṭaukā samāptā |
ṛṣirasamunicandre daśamyāṃ phālguṇe site |
guṇasthānāvacūriṃ hi lilekha tilakodayaḥ ||
viṣayaḥ | guṇasthānakramārohābhidhānajainaprakaraṇasya vyākhyānam |
] No. 4015. विविक्तनामसङ्ग्रहः ।
[viviktanāmasaṅgrahaḥ |
] 10 x 4 inches. Folia, 103. Lines, 15
Character, Nágara. Date, Sm. 1785.
Substance,
country-made paper,
on a page. Extent, 2,338 ślokas.
Place of deposit, Calcutta, Government
of India. Appearance, fresh. Prose. Generally correct.
vivikta-náma-sangraha. A commentary on the náma-sat-
graha of Hema Achárya commonly called Hema Kosha.
Beginning. स्वस्ति श्रीविजगज्जन्तुजातजीवातुसन्निभः ।
शिवतातिः सतां भूयाच्छान्तिनाथो जिनेश्वरः ॥
नवौनकविताकान्ताभिमानत्रतशालिनः ।
स्वगुरोः स्वरचन्द्रस्य प्रणम्य चरणाम्बुजं ॥
भाबचन्द्रादिशिष्याणां सम्यग्व्युत्पत्तिहेतवे ।
नामसङ्ग्रहनामानि विलिख्यन्ते पृथक् पृथक् ॥
रूढयौगिकमिश्राख्यास्त्रिधा शब्दाः प्रकीर्त्तिताः ।
व्युत्पत्तिवर्जितास्तत्र रूढा चाखण्डलादयः ।
व्युत्पत्तिभाजः सर्व्वेऽपि मन्यते शाकटायनः ।
तत्सत्त्वेऽपि तदन्वर्थवर्च्छितः प्रथमो मतः ॥
[svasti śrīvijagajjantujātajīvātusannibhaḥ |
śivatātiḥ satāṃ bhūyācchāntinātho jineśvaraḥ ||
navaunakavitākāntābhimānatrataśālinaḥ |
svaguroḥ svaracandrasya praṇamya caraṇāmbujaṃ ||
bhābacandrādiśiṣyāṇāṃ samyagvyutpattihetave |
nāmasaṅgrahanāmāni vilikhyante pṛthak pṛthak ||
rūḍhayaugikamiśrākhyāstridhā śabdāḥ prakīrttitāḥ |
vyutpattivarjitāstatra rūḍhā cākhaṇḍalādayaḥ |
vyutpattibhājaḥ sarvve'pi manyate śākaṭāyanaḥ |
tatsattve'pi tadanvarthavarcchitaḥ prathamo mataḥ ||
]
