Essay name: Dictionaries of Indian languages (Kosha)
Author:
These pages contain a Trilingual Dictionary of various Indian languages (with English meaning); forming part of a collection aimed at enhancing educational opportunities in India. The dictionaries are found in a library designed to support students and lifelong learners in their academic and spiritual pursuits as well as to improve one’s socio-economic status and political equity.
Hindi-English-Nepali (1 volume)
267 (of 400)
External source: Shodhganga (Repository of Indian theses)
Download the PDF file of the original publication
CC BY-NC 4.0: Attribution-NonCommercial 4.0 International
254
मौलाना
हिन्दी-अंग्रेज़ी- नेपाली इलेक्ट्रानिक शब्दकोश
मौलानाः [maulānā
hindī-aṃgreja़ी- nepālī ilekṭrānika śabdakośa
maulānāḥ ] nm a scholar of Arabic :
अरबी भाषाका
विद्वान्ः
मौलि [arabī bhāṣākā
vidvānḥ
mauli ] nm the crown of the head : शिरको मुकुटः
मौलिकः [śirako mukuṭaḥ
maulikaḥ] a original, primordial, fundamental : मूलभूत,
असल नमूना, आदिम प्रारम्भिकः
मौसंबीः [mūlabhūta,
asala namūnā, ādima prārambhikaḥ
mausaṃbīḥ] nf : orange fruit, citrus fruit : सुन्तलाकै प्रजातिको
फल, खटिशफल, मोसमीः
मौसमः [suntalākai prajātiko
phala, khaṭiśaphala, mosamīḥ
mausamaḥ ] nm : season, weather, opportune time : याम,
उचित वा अनुकूल, समय, मौसमः
मौसमविज्ञानः [yāma,
ucita vā anukūla, samaya, mausamaḥ
mausamavijñānaḥ ] nm meteorology : मौसम विषयमा
अध्ययन गर्ने शास्त्र, मौसमविज्ञानः
मौसेराः [mausama viṣayamā
adhyayana garne śāstra, mausamavijñānaḥ
mauserāḥ ] a related through or connected : सम्बन्धित,
नातालेः
म्याऊँ [sambandhita,
nātāleḥ
myāūṃ ] nf the cat's mount : बिरालो कराएको
आवाजः
म्यान [birālo karāeko
āvājaḥ
myāna ] nf :sheath : तरवार वा खुकुरी राख्ने दाप वा
खोलः
म्युनिसिपलः [taravāra vā khukurī rākhne dāpa vā
kholaḥ
myunisipalaḥ] a municipal : नगर पालिका, नगर
पञ्चायतः
:
म्यूजियमः [nagara pālikā, nagara
pañcāyataḥ
:
myūjiyamaḥ] nma museum : सङ्ग्रहालय, अजायबघरः
म्लानः [saṅgrahālaya, ajāyabagharaḥ
mlānaḥ] a :wilt, withered, faded : सेलाएको, थाकेको,
ओइलाएकोः
य
य: : [selāeko, thākeko,
oilāekoḥ
ya
ya: : ] first alphabet of the semi vowels of the Nagari
alphabet : देवनागरी वर्णमालाका व्यञ्जनवर्णमध्ये
छब्बीसौं वर्णः
यंत्रः [devanāgarī varṇamālākā vyañjanavarṇamadhye
chabbīsauṃ varṇaḥ
yaṃtraḥ ] nm machine, apparatus, bicycle, vehicle : यन्त्र,
उपकरण, वाहनः
यंत्रकारः [yantra,
upakaraṇa, vāhanaḥ
yaṃtrakāraḥ ] nm machine maker, machination, machine
operator : यन्त्र रचनाकार, यन्त्रकार, यान्त्रिक,
यन्त्र जान्ने मान्छेः
यंत्रणाः [yantra racanākāra, yantrakāra, yāntrika,
yantra jānne māncheḥ
yaṃtraṇāḥ] nf torture, infliction of severe pain, mental
strain: प्रचण्डवेदना, यन्त्रणा, मानसिक कष्ट,
मनोवेदनाः
यज्ञोपवीत
यंत्रमंत्रः [pracaṇḍavedanā, yantraṇā, mānasika kaṣṭa,
manovedanāḥ
yajñopavīta
yaṃtramaṃtraḥ ] nn withcraft, wizard : जादु-टुना, टुनामुना,
तन्त्रमन्त्रः
यंत्र युगः [jādu-ṭunā, ṭunāmunā,
tantramantraḥ
yaṃtra yugaḥ] nm machine age : यन्त्रयुग, आधुनिक युग,
यन्त्र रचनायुगः
यंत्रालयः [yantrayuga, ādhunika yuga,
yantra racanāyugaḥ
yaṃtrālayaḥ ] nm a printing press machine room : छापा,
मुद्रण, छपाइः
यंत्रीकरणः [chāpā,
mudraṇa, chapāiḥ
yaṃtrīkaraṇaḥ ] nm mechanization : यन्त्रक्रिया गर्नु,
यन्त्ररचना, विन्यास यन्त्रवत गर्नु, यन्त्रलेचलाउने
बनाउने, यन्त्रप्रयोगगर्नुः
यकः [yantrakriyā garnu,
yantraracanā, vinyāsa yantravata garnu, yantralecalāune
banāune, yantraprayogagarnuḥ
yakaḥ] a :one, alone, solitary : एकान्त, एक्लो,
मात्र रहनाको स्थितिः
आफू
यकलख्तः [ekānta, eklo,
mātra rahanāko sthitiḥ
āphū
yakalakhtaḥ ] adv : suddenly, unexpectedly, quite : सहसा,
अचानक, एकाएकको, एक्कासि अकस्मात्
हठात्ः
यकीनः [sahasā,
acānaka, ekāekako, ekkāsi akasmāt
haṭhātḥ
yakīnaḥ] nm :trust, faith, confidence : विश्वास, भरोसा,
भार,
निष्ठाः
यकीन आनः [viśvāsa, bharosā,
bhāra,
niṣṭhāḥ
yakīna ānaḥ ] nm to feel assured, confiden, to have
trust : निश्चय एवं निर्धारित गर्नु, पुष्टि गर्नु, विश्वास
दिलाउनु, निश्चितः
यक़ीननः [niścaya evaṃ nirdhārita garnu, puṣṭi garnu, viśvāsa
dilāunu, niścitaḥ
yaka़ीnanaḥ ] nm certainly, surely, without fail : निश्चय नै,
पक्कापक्की, निश्चित रूपमा, अवश्यैः
यकृत [niścaya nai,
pakkāpakkī, niścita rūpamā, avaśyaiḥ
yakṛta ] nm the liver, the organ which secretes bile :
यकृत, पित्ताशय, कलेजोः
यक्षः [yakṛta, pittāśaya, kalejoḥ
yakṣaḥ ] nm a class of mythological demi gods : देव,
ईश्र्वर यक्ष, कुबेरका प्रजागण, देवयोनिमध्ये
एकः
,
यक्षमाः [deva,
īśrvara yakṣa, kuberakā prajāgaṇa, devayonimadhye
ekaḥ
,
yakṣamāḥ] nm :tuberculosis : क्षय रोग, सुकेनासः
यखनीः [kṣaya roga, sukenāsaḥ
yakhanīḥ] nf gravy : पाकेको मासुको रस वा झोल,
सुरुवाः
यजन [pākeko māsuko rasa vā jhola,
suruvāḥ
yajana ] nm the act or process of performing a sacrifice :
होम, यज्ञ, समर्पण, त्याग, देउतालाई चढाउने
कामः
यजमानः [homa, yajña, samarpaṇa, tyāga, deutālāī caḍhāune
kāmaḥ
yajamānaḥ ] nm : one who performs : यष्टा, कर्ता,
गर्ने गराउने व्यक्ति, यजमानः
यजुर्वेद
यज्ञ
: [yaṣṭā, kartā,
garne garāune vyakti, yajamānaḥ
yajurveda
yajña
:] nm :the third of the four Vedas : यजुर्वेद,
तृतीय वेद, चार वेदमध्ये एकः
यज्ञोपवीतः [yajurveda,
tṛtīya veda, cāra vedamadhye ekaḥ
yajñopavītaḥ ] nm the sacred thread traditionally worn-
जनैः
[janaiḥ
] by the Hindus :यशोपवीत, यज्ञसूत्र,
[yaśopavīta, yajñasūtra,
]