Yoga Vasistha [sanskrit]
223,437 words | ISBN-10: 8171101519
The Sanskrit edition of the Yoga-vasistha including English translation and grammatical analysis. The Yogavasistha is a Hindu spiritual text written by Valmiki (who also authored the Ramayana) dealing with the philosophical topics from the Advaita-vedanta school. Chronologically it precedes the Ramayana.
Chapter LXI
śrīrāma uvāca |
yathāsmākaṃ mune svapnapurapattanamaṇḍalam |
tathaiva padmajādīnāṃ yadi dehaparigrahaḥ || 1 ||
[Analyze grammar]
tathaivedaṃ ca saṃjātaṃ yadi sarvamasanmayam |
tadasmākaṃ dṛḍhataraḥ pratyayaḥ kathamutthitaḥ || 2 ||
[Analyze grammar]
śrīvasiṣṭha uvāca |
asmatsargavadābhāti pūrvasargaḥ prajāpateḥ |
ājīvapratibhāsātmā vidyate na tu vāstavaḥ || 3 ||
[Analyze grammar]
sarvagatvācciteḥ sarvaṃ jīvaḥ sarvatra saṃsṛtiḥ |
sā cāsamyagdarśanotthā samyagdarśananāśinī || 4 ||
[Analyze grammar]
svapnābhaḥ pratibhāso'sya ya eṣa samupasthitaḥ |
ahaṃtāpratyayaikātmā sa evātidṛḍhaṃ sthitaḥ || 5 ||
[Analyze grammar]
svapne kṣipravināśitvaṃ yathā puṃsā na dṛśyate |
sarvasvapne tathaivaitadbrahmaṇāmiha lakṣyate || 6 ||
[Analyze grammar]
svapno'yaṃ puruṣasyāsya pratibhāsasya yo bhavet |
rāmā'smadādisarvātmā bhavettādṛśa eva ca || 7 ||
[Analyze grammar]
yatsvapnapuruṣājjātaṃ tatsvapnapuruṣātmakam |
bhavatītyanubhūtaṃ hi yadbījaṃ tatphalaṃ yathā || 8 ||
[Analyze grammar]
asatyameva tadviddhi yadasatyena sādhyate |
asatye'rthe samarthe'pi na yuktaṃ bhāvanaṃ ghanam || 9 ||
[Analyze grammar]
yena tena parityājyamasadbhāvanabhāvanam |
dṛḍhapratyayitaṃ svapnapuruṣādyatsamutthitam || 10 ||
[Analyze grammar]
bhavatyātmani sargādi dṛḍhapratyayameva tat |
nimeṣamātraḥ pauro'yaṃ sargasvapnaḥ puraḥ sthitaḥ || 11 ||
[Analyze grammar]
tasminnimeṣa evāsminkalpatā parikalpyate |
sudīrghasvapnakhaṇḍo'yaṃ yathodeti prajāpateḥ || 12 ||
[Analyze grammar]
sargākhyaḥ sarvabhūtānāṃ pratyekamuditastathā |
cittattvasyaiva bhāvena sargavargaparamparā || 13 ||
[Analyze grammar]
sphuratyambho dravatvena yathāvartavivartanaiḥ |
yathā svapnātmikaiveyaṃ sargalakṣmīrna vāstavī || 14 ||
[Analyze grammar]
tadā saṃbhavatīdaṃ vai tatpadaṃ pralayaṃ gatam |
yadyathā yādṛśaṃ dṛṣṭaṃ tattādṛgvidyate tathā || 15 ||
[Analyze grammar]
na hi paryanuyoktavyāḥ svapnavibhramarītayaḥ |
na tadasti jagatyasminyanna saṃbhavati bhrame || 16 ||
[Analyze grammar]
vicitrāstriṣu lokeṣu dṛśyante vastudṛṣṭayaḥ |
jalamadhye jvalatyagniryathābdhau vaḍavānalaḥ || 17 ||
[Analyze grammar]
nagarāṇyambare santi yathā vaimānikāśrayāḥ |
śilāsvabjāni jāyante hemādrāviva pādapāḥ || 18 ||
[Analyze grammar]
ekānte sarvapuṇyāni santi kalpatarau yathā |
śilāḥ phalanti phalivadyathā ratnagulucchakāḥ || 19 ||
[Analyze grammar]
śilāntaḥ prāṇinaḥ santi bhekā iva śilāntare |
dṛṣado vāri niryāti candrakāntopalādiva || 20 ||
[Analyze grammar]
nimeṣeṇa ghaṭo yāti paṭatāṃ svāpasaṃvidi |
asatyamapi budhyeta svapne svamaraṇaṃ yathā || 21 ||
[Analyze grammar]
ākasmikaṃ jalaṃ vyomni dhriyate bhūtagaṃ yathā |
vitānamiva khe vāri tiṣṭhati svarṇadī yathā || 22 ||
[Analyze grammar]
uḍḍīyante śilāḥ sthūlāḥ pakṣavanto yathādrayaḥ |
śilāntaḥ prāpyate sarvaṃ nanu cintāmaṇeriva || 23 ||
[Analyze grammar]
cintitāni phalantyāśu devodyānāntareṣviva |
tānyeva na phalantyāśu mokṣādīnāṃ ca rāghava || 24 ||
[Analyze grammar]
acetano'pi kurute karma yantrapumāniva |
evamādyāstathānye ca vicitrārambhavibhramāḥ || 25 ||
[Analyze grammar]
dṛṣṭāḥ śambaragandharvavilāsairapyasaṃbhavāḥ |
deśakālakriyādravyaratnasaṃcaraṇīyajāḥ || 26 ||
[Analyze grammar]
arthā gandharvajanitā anantāḥ satyasaṃbhavāḥ |
asaṃbhavaḥ saṃbhavo'yamapi bhāvyupapadyate || 27 ||
[Analyze grammar]
saṃbhavo'saṃbhavaḥ samyak siddhaye svapnavibhramaḥ |
na tadasti na yatsatyaṃ na tadasti na yanmṛṣā || 28 ||
[Analyze grammar]
sarvaṃ sarveṇa sarvatra svapne sargābhidhānake |
svapne nimagnadhīrjantuḥ paśyati sthiratāṃ yathā || 29 ||
[Analyze grammar]
sargasvapne magnabuddhiḥ paśyati sthiratāṃ tathā |
bhramādbhramāntaraṃ gacchansvapnātsvapnāntaraṃ vrajan |
atisthirapratyayabhāgiha jīvo vimuhyati || 30 ||
[Analyze grammar]
śvabhrāntaraṃ śvabhranipātadoṣāt saṃprāpnuvanmugdhamṛgaḥ prayāti |
mohaṃ yathā pātamayaikarūpaṃ jīvastathā saṃsṛtipātramūḍhaḥ || 31 ||
[Analyze grammar]
Other editions:
Also see the following editions of the Sanskrit text or (alternative) English translations of the Yoga Vasistha Chapter LXI
Yoga Vasistha English (four volumes)
by Vihari-Lala Mitra (1891)
Yoga Vasistha Maha Ramayana (Gujarati)
by Sahitya Sangam, Allahabad (0)
[યોગ વસિષ્ઠએ] 9788192776460.
Buy now!
Vasishtha Rama Samvadam (Telugu)
by Ramakrishna Math, Hyderabad (2019)
Set of 4 Volumes; 9789383972142.
Buy now!
The Yogavasistha (Hindi translation)
by Khemraj Shrikrishnadass (2009)
Set of 2 Volumes; Khemraj Edition.
Buy now!![Yoga Vasistha [sanskrit] - book cover](/uploads/a/Yoga-Vasistha.jpg)


