Yoga Vasistha [sanskrit]

223,437 words | ISBN-10: 8171101519

The Sanskrit edition of the Yoga-vasistha including English translation and grammatical analysis. The Yogavasistha is a Hindu spiritual text written by Valmiki (who also authored the Ramayana) dealing with the philosophical topics from the Advaita-vedanta school. Chronologically it precedes the Ramayana.

Chapter XXXVI

śrīvasiṣṭha uvāca |
atha śrṛṅgopamāneṣu sthiteṣu śararāśiṣu |
sarvabhīruṣu bhagneṣu vidruteṣu diśo daśa || 1 ||
[Analyze grammar]

mātaṅgaśavaśaileṣu viśrāntāmbudapaṅkatiṣu |
yakṣarakṣaḥpiśāceṣu krīḍatsu rudhirārṇave || 2 ||
[Analyze grammar]

mahatāṃ dharmaniṣṭhānāṃ śīlaujaḥsattvaśālinām |
śuddhānāṃ kulapadmānāṃ vīrāṇāmanivartinām || 3 ||
[Analyze grammar]

dvandvayuddhāni jātāni meghānāmiva garjatām |
mithonigaraṇotkāni milantyāpagapūravat || 4 ||
[Analyze grammar]

pañjaraḥ pañjareṇeva gajaughena gajoccayaḥ |
savanaḥ savanenādriradriṇevāmiladvalāt || 5 ||
[Analyze grammar]

aśvaugho miladaśvānāṃ vṛndenārāviraṃhasā |
taraṅgaughena ghoṣeṇa taraṅgaugha ivārṇave || 6 ||
[Analyze grammar]

narānīkaṃ narānīkaḥ samāyudhamayodhayat |
veṇvoghamiva veṇvogho marullolo marudvalam || 7 ||
[Analyze grammar]

rathaughaśca rathaughena niṣpipeṣākhilaṃ vapuḥ |
nagaraṃ nagareṇeva daivenoḍḍīnamāsuram || 8 ||
[Analyze grammar]

saraccharabharāsāraracitāpūrvavāridam |
yuyudhe sthagitākāśā dhanurdharapatākinī || 9 ||
[Analyze grammar]

viṣamāyudhayuddheṣu yoddhāraḥ pelavāśayāḥ |
yadā yuktyā palāyante raṇakalpānale tadā || 10 ||
[Analyze grammar]

militāścakriṇaścakrairdhanurdhārairdhanurdharāḥ |
khaṅgibhiḥ khaṅgayoddhāro bhuśuṇḍībhirbhuśuṇḍayaḥ || 11 ||
[Analyze grammar]

musalairmusalodārāḥ kuntinaḥ kuntidhāribhiḥ |
ṛṣṭyāyudhā ṛṣṭidharaiḥ prāsibhiḥ prāsapāṇayaḥ || 12 ||
[Analyze grammar]

samudgarā mudgaribhiḥ sagadairvilasadgadāḥ |
śāktikaiḥ śaktiyoddhāraḥ śūlaiḥ śūlaviśāradāḥ || 13 ||
[Analyze grammar]

prāsāsanavidaḥ prāsaiḥ paraśūktāḥ paraśvadhaiḥ |
lakuṭodyairlakuṭinaścopalairupalāyudhāḥ || 14 ||
[Analyze grammar]

pāśibhiḥ pāśadhāriṇyaḥ śaṅkubhiḥ śaṅkudhāriṇaḥ |
kṣurikābhistu kṣurikā bhindipālaiśca tadgatāḥ || 15 ||
[Analyze grammar]

vajramuṣṭidharā vajrairaṅkuśairaṅkuśoddhatāḥ |
halairhalanikāṣajñāstriśūlaiśca triśūlinaḥ || 16 ||
[Analyze grammar]

śrṛṅkhalājālino jālaiḥ śrṛṅkhalairalikomalaiḥ |
kṣubhitākalpavikṣubdhasāgarormighaṭā iva || 17 ||
[Analyze grammar]

kṣubdhacakradalāvartaḥ śarasīkaramārutaḥ |
prabhramaddhetimakaro vyomaikārṇava ābabhau || 18 ||
[Analyze grammar]

utphullāyudhakallolaśirākulajalecaraḥ |
rodorandhrasamudro'sau babhūvāmaradustaraḥ || 19 ||
[Analyze grammar]

divyāṣṭakajanānīkaṃ pakṣadvayatayā tayā |
ardhenārdhena kupitaṃ bhūpālābhyāṃ tathā sthitam || 20 ||
[Analyze grammar]

madhyadeśādisaṃkhyāne prāgdibhyo'bhyāgatānimān |
līlānāthasya padmasya pakṣe janapadāñchṛṇu || 21 ||
[Analyze grammar]

pūrvasyāṃ kosalāḥ kāśimāgadhā mithilotkalāḥ |
mekhalāḥ karkarā mudrāstathā saṃgrāmaśauṇḍakāḥ || 22 ||
[Analyze grammar]

mukhyā himā rudramukhyāstāmraliptāstathaiva ca |
prāgjyotiṣā vājimukhā ambaṣṭhāḥ puruṣādakāḥ || 23 ||
[Analyze grammar]

varṇakoṣṭhāḥ saviśvotrā āmamīnāśanāstathā |
vyāghravakrāḥ kirātāśca sauvīrā ekapādakāḥ || 24 ||
[Analyze grammar]

mālyavānnāma śailo'tra śivirāñjana eva ca |
vṛṣaladhvajapadmādyāstathodayakarogiriḥ || 25 ||
[Analyze grammar]

atha prāgdakṣiṇāyāṃ tu ime vindhyādivāsinaḥ |
cedayo vatsadāśārṇā aṅgavaṅgopavaṅgakāḥ || 26 ||
[Analyze grammar]

kaliṅgapuṇḍrajaṭharā vidarbhā mekhalāstathā |
śabarānanavarṇāśca karṇātripurapūrakāḥ || 27 ||
[Analyze grammar]

kaṇṭakasthalanāmānaḥ pṛthagdīpakakomalāḥ |
karṇāndhrāścaulikāścaiva tathā cārmaṇvatā api || 28 ||
[Analyze grammar]

kākakā hemakuḍyāśca tathā śmaśrudharā api |
baligrīvamahāgrīvāḥ kiṣkindhā nālikeriṇaḥ || 29 ||
[Analyze grammar]

atha līlāpaterasya dakṣiṇasyāmime nṛpāḥ |
vindhyo'tha kusumāpīḍo mahendro dardurastathā || 30 ||
[Analyze grammar]

malayaḥ sūryavāṃścaiva gaṇā rājyasamṛddhakāḥ |
avantīriti vikhyātāstathā śāmbavatīti ca || 31 ||
[Analyze grammar]

daśapūrakathācakrāreṣikāturakacchapāḥ |
vanavāsopagirayaste bhadragirayastathā || 32 ||
[Analyze grammar]

nāgarā daṇḍakāścaiva gaṇarāṣṭranṛrāṣṭrakāḥ |
sāhā śaivārpyamūkāśca karkoṭā vanavimbalāḥ || 33 ||
[Analyze grammar]

pampānivāsinaścaiva kairakāḥ karkavīrakāḥ |
sverikā yāsikāścaiva dharmapattanapañjikāḥ || 34 ||
[Analyze grammar]

kāśikāstṛṣṇakhallūlā yādāste tāmraparṇakāḥ |
gonardāḥ kanakāścaiva dīnapattanamāmakāḥ || 35 ||
[Analyze grammar]

tāmrīkā dambharākīrṇāḥ sahakauraṇakāstathā |
vaituṇḍakāstumbavanālājinadvīpakarṇikāḥ || 36 ||
[Analyze grammar]

karṇikābhāśca śivayaḥ kauṅkaṇāścitrakūṭakāḥ |
karṇāṭamaṇṭavaṭakā mahākaṭakikāstathā || 37 ||
[Analyze grammar]

āndhrāśca kolagirayaścāvantikavicerikāḥ |
caṇḍāyattā devanakāḥ krauñcā vāhāstathaiva ca || 38 ||
[Analyze grammar]

śilākṣārodabhonandamardanā malayābhidhāḥ |
te citrakūṭaśikharā laṅkārakṣogaṇāḥ smṛtāḥ || 39 ||
[Analyze grammar]

atha pratyagdakṣiṇasyāṃ mahārājyasurāṣṭrakāḥ |
sindhusauvīraśūdrākhyā ābhīrā draviḍāstathā || 40 ||
[Analyze grammar]

kīkaṭāḥ siddhakhaṇḍākhyāstathā kāliruhā api |
atra hemagiriḥ śailastathā raivatako giriḥ || 41 ||
[Analyze grammar]

jayakaccho mayavaro yavanāstatra jantavaḥ |
bāhlīkā mārgaṇāvantā dhūmrāstumbakanāmakāḥ || 42 ||
[Analyze grammar]

tathā lājagaṇāścaiva tathātra girivāsinaḥ |
tato'bdhitokaniyutā ete līlāpaterjanāḥ || 43 ||
[Analyze grammar]

atha tatpratipakṣasthānimāñjanapadāñśrṛṇu |
paścimāyāṃ diśi prauḍhā ime tāvanmahādrayaḥ || 44 ||
[Analyze grammar]

maṇimānnāma śailendraḥ kurārpaṇagiristathā |
vano'rkaho meghabhavaścakravānastaparvataḥ || 45 ||
[Analyze grammar]

janāḥ pañcajanā nāma kāśabrahmacayāntakāḥ |
tathaiva bhārakṣatathāḥ pārakāḥ śāntikāstathā || 46 ||
[Analyze grammar]

śaivyāramarakāyācchā guhutvā niyamāstathā |
haihayāḥ suhmagāyāśca tājikā hūṇakāstathā || 47 ||
[Analyze grammar]

pārśvekatakayoḥ karkā giriparṇāvamāstathā |
saṃtyaktadharmamaryādāste varṇā mlecchajātayaḥ || 48 ||
[Analyze grammar]

tato'janapadā bhūmiryojanānāṃ śatadvayam |
tato mahendraśikharī muktāmaṇimayāvaniḥ || 49 ||
[Analyze grammar]

yute mahīdharaśatairathāśvo nāma parvataḥ |
tato mahārṇavo bhīmaḥ pāriyātragiristaṭe || 50 ||
[Analyze grammar]

paścimottaradigbhāge deśo girimati sthitaḥ |
tathā veṇupatiścaiva tato narapatirmahī || 51 ||
[Analyze grammar]

tathā phalguṇakāścaiva māṇḍavyānekanetrakāḥ |
purukundāśca pārāśca bhānumaṇḍalabhāvanāḥ || 52 ||
[Analyze grammar]

vanmilā nalinā dīrghā dīrghakeśāṅgabāhavaḥ |
raṅgāśca stanikāścānyā guruhāścaluhāstathā || 53 ||
[Analyze grammar]

tataḥ strīrāṣṭramatulaṃ govṛṣāpatyabhojanam |
athottarasyāṃ himavānkrauñco'tha madhumāngiriḥ || 54 ||
[Analyze grammar]

kailāso vasumānmerustatpādeṣu janā ubhe |
madrāvārevayaudheyā mālavāḥ śūrasenikāḥ || 55 ||
[Analyze grammar]

rājanyāśca tathā jñeyā arjunātanayastathā |
trigarta ekapātkṣudrāmabalāsvastavāsinaḥ || 56 ||
[Analyze grammar]

abalāḥ prakhalāḥ śākāḥ kṣemadhūrtaya eva ca |
daśadhānāgāvasanyadaṇḍāhanyasanāstathā || 57 ||
[Analyze grammar]

dhānadāḥ sarakāścaiva vāṭadhānāstathaiva ca |
antaradvīpagāndhārāstathāvantisurāstathā || 58 ||
[Analyze grammar]

atha takṣaśilā nāma tato vīlavagodhanī |
puṣkarāvartadeśasya yaśovatimahī tataḥ || 59 ||
[Analyze grammar]

tato nābhimatirbhūmistikṣā kālavarāstathā |
kāhakaṃ nagaraṃ caiva surabhūtipuraṃ tathā || 60 ||
[Analyze grammar]

tathaiva ratikādarśā antarādarśa eva ca |
tataḥ piṅgalapāṇḍavyaṃ yāmune yātudhānakāḥ || 61 ||
[Analyze grammar]

mānavā nāṃganā hematālāḥ svasvamukhāstathā |
himavānvasumānkrauñcakailāsāvityagāstathā || 62 ||
[Analyze grammar]

tato'janapadā bhūmiraśītiśatayojanā |
atha prāguttarasyāṃ tu kramājjanapadāñchṛṇu || 63 ||
[Analyze grammar]

kālutā brahmaputrāśca kuṇidāḥ khadināstathā |
mālavā randhrarājyāśca vanā rāṣṭrāstathaiva ca || 64 ||
[Analyze grammar]

keḍavastāḥ siṃhaputrāstathā vāmanatāṃ gatāḥ |
sāvākaccāpalavahāḥ kāmirā daradāstathā || 65 ||
[Analyze grammar]

abhisāsadajārvākāḥ palolakuvikautukāḥ |
kirātāyāmupātāśca dīnāḥ svarṇamahī tataḥ || 66 ||
[Analyze grammar]

devasthalopavanabhūstadanūditaśrīrviśvāvasostadanu mandiramuttamaṃ ca |
kailāsabhūstadanu mañjuvanaśca śailo vidyādharāmaravimānasamānabhūmiḥ || 67 ||
[Analyze grammar]

Other editions:

Also see the following editions of the Sanskrit text or (alternative) English translations of the Yoga Vasistha Chapter XXXVI

Cover of edition (1891)

Yoga Vasistha English (four volumes)
by Vihari-Lala Mitra (1891)

Buy now!
Cover of Gujarati edition

Yoga Vasistha Maha Ramayana (Gujarati)
by Sahitya Sangam, Allahabad (0)

[યોગ વસિષ્ઠએ] 9788192776460.

Buy now!
Cover of edition (2019)

Vasishtha Rama Samvadam (Telugu)
by Ramakrishna Math, Hyderabad (2019)

Set of 4 Volumes; 9789383972142.

Buy now!
Cover of edition (2009)

The Yogavasistha (Hindi translation)
by Khemraj Shrikrishnadass (2009)

Set of 2 Volumes; Khemraj Edition.

Buy now!
Let's grow together!

I humbly request your help to keep doing what I do best: provide the world with unbiased sources, definitions and images. Your donation direclty influences the quality and quantity of knowledge, wisdom and spiritual insight the world is exposed to.

Let's make the world a better place together!

Like what you read? Help to become even better: