Shringara-manjari Katha (translation and notes)
by Kumari Kalpalata K. Munshi | 1959 | 99,373 words
An English translation of the Shringara-manjari Katha by Bhojadeva. This detailed study includes four sections. The Introduction outlines the manuscript's unique features and provides a content analysis. The second section contains the Sanskrit text complemented by an index of proper names. The third section offers an English translation excluding ...
Section 7.7 - saptami kuttanivancana-kathanika
[ saptami kuttanivancanakathanika ] anyacca dhurtebhyo'pi prayatnadatma raksaniyah tatha " cidapi rajahamsanam jaladasamayasanka mapanayanti " rocchritayupataya vrttiniruddha iva ". darakadvitayamabhut ""....... yatra ca niranta- [ F. 83. A ].................... anuraktamanasah pascime vayasi vyapitasakalakramena yauvana " (4) . desantaragamanam pratyabhilasah | tatastau dhana ". [ F. 83. B] dini langhayantau jagmatuh | vrajatoscanayoh kusumamasajanitam samrddhimavanerunmaan vyajrmbhata daruno gharmmasamayah | kramena ca kathoribhavadbhasi bhagavati gabhastimalini, jirnatarukotarakuti [ ra ] kulayanilinesvati kathora gharmmabhiya masrnamasrnam kanatsu kukkurbhakulesu, kathinataragha " glapitabandhanaslathataya nipatitatijirnanikhilacchadacayesu, adhikaduhsahata panipatatiduyamanaksudra kitasritaskandhatvasandhisu madalo "hitasaratasandam- syamanollasitadvitrapallavesu, ruksatamudvahatsu ksitiruhesu, dinakarakaralatapottaptapamsutaya bahalatarakukulana "larajahpunjakavacitesviva nakhampacesu vartmasu sarvvatah prasarataya tarunatara- 0 1 'sundari aho ' | 2 balyadarabhya | 3 bhijnaya | manyeva vakyani pathitum sakyani | Q 5 ranthan | 6 kukubha | 4 83tamasya patrasya trutitatvadi- "taru |
(6) sribhojadevaviracita (8) 49 tapanatejasam visarena plusyamananam vanasthalinam putkrtesviva badhiritadigantamudgacchantisu taratarasu ciritikavirutisu, jaradajagarasvasa sandhuksa manajvalavali jatilitesu plusya- manaksudrakita - [ F. 84, A ] kutumbakathinatvakta datkaravacalesu bhayacakitoddiryamanasaku- nikulapaksapali pavanaprengitasikhesu jvalatsu sarvato davajvalanesu dirghata " radivasajanitaga- manamargakhedat samutpannatarpatisaya iva praudhatatya [ ya ] dharmmarasmavapibati sakalanapi salilasayan pratidivasamapaciya "manasalilataya tarangita saikatasu, praviralajalopasalya- sancaraddhakakulavalokanakulitasapharikasu, jatharasevalamanjaripunjatala visrantadharmmagla- pitabalakamathasu, stokastokanilayamana vetasalatasu, ravikarocchidyamanatiratarusaundarya- santapadiva tanimana " " magacchantisu ksitidharanikunjasrotakhinisu, muhurmuhuripadutphullana- sikavivaranihsrtasvasaparvanairanavarata mekatah prenkholitavisa "nako tikanduyitadamsopasrsta- kuksibhirmuhurmuhurmasakakulatrasanarthamullasitalangulalatikacchotita prsthabhaga - [F. 84. B] rdhanamahipakulaih kadarthyamanaksudrajalacaresu, pankasopavasadantarantah pravisatkitaka kutumbini- samsriyamanasandhirandhresu, pankopadigdhantah pratanusali "lesu kasarodaresu, tarunatapanatapa- klamopajanitatandri sukhantaralavihitaromanthesu pracchayamasrayatsu mrgakadambakesu, drsa- niryuhacchaya " nilayanainibhrta hunkana kahu kutairdharmmala makantinihsahataya nihkhanatsviva ksitidhara nikunjesu, manag vinatesvavanibhagesvativa " halara vikirananipatanodgatabhih prasa rantibhih parito mrgatrsnikabhih pralobhyamanesurddhakarnakandharesu klamavasadi- panmukulitalocanesu tarsataralevitastato dhavatsu balaharinakesu, nijacapalabhramana- khedavidhuresvava niruhaskandhasakhantaranilayananibhrtesu yathayathamupavistesvasinapracala- yitena madhyandinatapatandrim gamayatsvaparesu ca nidra [ la ]savivasataya sithilangesu prapatatsu punarutpatyarohatsu ka [I. 85. A ]pikulesu, dalitakajjalasyamalesvatibaha- lapankavale padvigunitavapuhsyamakesu muhurmuhughurnamanakapilarunalocanesvarkabhayat tamah- sancayesvivantarantarollasitakhadyotayuticchidritesu palvalaprantamustastambagahananyasrayatsu banavarahayuthesu, tivratara tarani '' kara nikaravyatikaradalana nirmitesviva (4), (5), sparsato'pi dattapathikavyathesu, paksaputasandhisancaritottaptadharanirajahkanasthosa mitaijapurna tarukotaresu niliya niliya patatribhirvimucyamanagamanamargesu, sahajapremanuraktapreyasipariharana- janitaih pathikanamayah sulairiva davadahanadagdhatrnastambasakalaih kimaritadinkhesu dharmma memrmmaritonmulitaksitiruhacchada nikara karambitambaresu ni " bidataratadanapracalajhana- jhanayamanotpakasyamikrtatamalabijabija ko sisatasatata samvarimgataci ricitkaramukharitesu, prativipina - [ F. 85. B ] mutsangitabhirjhilli kojjhitabhih salilakanikabhiratmano'pi 1 cirika | 2 ' todiyamana ' | 3 prenkita | 4 digdhatah | 5 nilayana | 7 pata | 8 . kanamayasolavairiva | 9 'marmara tito | 10 syamakrtamalabija ' | 6 nistanasviva | srnga 7
50 divasakara kiranasantaptasya srngaramanjarikatha sisiratamivapadayatsu, (5) madhusamayavirahadahanasa " nta- myadvapusam disam nihsvasesvivosnadirghesu prenkholitarjunaprasavamanjarirajahpunjasurabhi- tesvabhitah ' karisamkapesu pravatsu pavanesu " ekasminnahani prayantau tau purvaparapayora- siparyantavyapinimunmadakarigandakanduyamanasankrantadanajalasaurabha bhramyadalivilasini- valayitaskandhairvanadevataviracitalatandolanasrasta sakhakusumaprakara samvalitatalairmadanonma- dasabara rajaramanibhih karnapurarthamanavara tamulayamana pallavaiscadulakapikulandolitapratanusa- khagrabhrasyadastokapakaphalarasamodasurabhitairamdayannidhuvanaklantabhih kiratakaminibhih " [ F. 86. A ] satatamasevyamanapracchayai yauvanamadaruddha siddhasundaritaratara madhura gitivacali- talatavesmabhih kusumarasasvadamadyanmadhukaravadhu " jhankarahatapathikahrdayaih karavaceyaphala- kusumajalakaira kathorasikhikanthakandadyutisodaram haritimanamudvahadbhistarubhiruddhasi " tam, acakitacakorakaminicanca curnyamanamaricavallipallavam, ullasallavangasamvargya manatarunapugai- drumakhandam, uddina sikhandimandali kala "pakalpitakhandalakodandakandamanditagagana- mandalam, aticatulacatakacacaputacamyamanagirikuhara nirjharambu viprusam, uddamadatyu " havyuha kuhakuha ravoddipyamananidhuvanaviramamandikrtasabara sundarisuratakelivyatikaram, atimanohariharita virutaharinim, " [F. 86. B] krkalekulakeli kiryamanapriyangamanjari- rajahpunja pamsu litesvavanitalesvabhilaksyamanasancaradvanadevatacaranamudram, atigahanataya " kvapi pracandapundarikadhvanitacakitairitastatah palayamanairlatagahanagupya dvisanaparamparodgo- panaparaistrasataralalocanaih sabarakulai " rakulitapradesa [[]], kacidvanavarahayuthotkhanyamanada- litamustamodavahinim, kva [ci ]ta karikalabhakollayamana pallavatrasadiva duricchritasakhaih sakhibhiradhisthitam kvacinnividataratarugahanatirohitaprantairadapi tittibharatitamracya- manairnikunjasrotasvinimahahadairadhisthitasailopasalyam, kvacit sarvatah prajvaladdavadahana- jvalavalikavalitaksitiruhakhilaprantabhagataya kuto'pyatmanah saranamanaveksya 'manena bhramitakandharam cakitacakitamubhayato'pyavakrsyavakrsyangamatidinam diksu caksurviksipata pascavanamitakarnayugalenatislathamukta [ F. 87. A. ]pucchena visadat ksanamekamati- niscalena muhurmuhurnimesonmesan vidadhata susyattaluna vidirnavadanataya prakatitadasana- pankina'timatra " dinananena prasrtadhumavyakuladhamilalloca [ ne ]na ksana evatmanam dagdhamiva manyamanena jhamgiti caksurunmilya pratyangamalokayata nipatana bhayad gadhatara- grhitasakhena ksobhavasavisamsthalibhavatkaragrahataya kimapi bhrastena punarutpatata bhayati- sayat sadyo'vasidadvapusa muhurmuhuranabhivyaktavihitaci tkarena uparyupari pratisakha mitastatah samarohataikakina jaranmarkatenaruhyamana jirnottungataru sikharam, kacidulla- 2 'bhitaistairadaya ' | samvarakulai ' | 1 'bhita | 6 pumjah pamsu | 7 , (2), (0) | 0 (3) 3 puvadruma | 4 'kuhakuharo vohi 8 stagiti | 9 citkarena | 5 rkala | 10 manam |
, sribhojadesaviracita <6> 51 saddavadahanajvalavalivalayitasthalibhagataya sanaih sanaih punjibhavatpotena pratidisamatica- kitacakitamalokayata sphutatkathora kantakagranthitvacam vamsagahananam taditkaribhirdhvani- tairvihitakalabhakarenukapitkarena kundalita sunda rekhatigambhira - [F. 87. B ]kanthagarji- tani kurvata muhurmuhuscakribhavata muhurmuhurnirgamamargivamalokayatottambhitakarnayugalena stokapravistapascatya bhagena " stabdhollasitavaladhina srasoddhanitavilocanena sanaih sanai- rayantamuddamadavadahanamasahamanena nirgamanecchaya pratidisam kimapi kimapyayatibhrta punah punjibhavata sthitva ksanam vibhavya ca davadahanajvalanamekato mandyamati vihita- vegena karagrataditabhuva racita "pinapitkarena viraugresaradviradadarsitavartmana jhagiti nihsarata isadahyamanaparsvadviradaparsvataya vihitavividharatitavadhiritadigantena manda- "" javataya pascatpati [ta ] stanandhayaveksanapratiksanavyagradhenukena dviradayuthena gityasriya- manatiharitataruca (va?)layitopantapara kaccham ", [F.88. A ] acchabhallotkhatavalmika- sikharamrtkimmauritaikadesam kvacinmadhyandinataranikiranasantapyamanatanutayotpanna- khedairapi sanaih sanaih " salilamupasrtya tata eva kaiscinikhatacaranairuttadhvavaladhibhih prasaritakaradandaih salilamadatum pravrttaih kaiscit tathaivopadaya mbhah kundalitasundara- muttanitausthamisadunnamitakandharamanananiksiptapuskaraih pitradbhih kaiscidapi nimajanmanjadbhih, aparaista lavaptikutuhalibhi " balatayatmano nigadhataya ca payasamana vaptaparyantairvisruta- srutisirah sundaraih sakulamunmanjadbhih, aparaih salilamadaya prathamamasi "ktakuksibhirupari sikarasaramutsrjadbhirdharmakkamaprasamanarthamatmano jalamayamatapatramiva vitanvanaih, aparaih sapatramulamunmuli - [ F. 88. B ] taya sirasi niksiptaya kamalinya sandihyamanasravana- dasanankuraih, itarairgrasikriyamanairvisatasatkaro pajanitasrutisukhaih, anyaisco " tksipta puskara- mambhasi stokastokamitastatah plavamanaih, aparaisca pitva payastata eva kincidavanamitaja- ghanabhagairutphullakuksibhih stokottambhitasravanapallavairavanitalasrastahastairisa dvidhutakandharaih sravanabhimukhatryasritaikanetratribhagaih savadhanamakannita sutradharadhvanibhimamtriya " manaih, anyatasca yuthapatibhirmadamalinamkapolasthalairmadbhih salilasangabhayat sahelamunmukta ganda- bhittinam punardanapanabhilasadamukto "paritanapradesanam madhukaranam mandalenadhipatyasam- sucakamatmano nilatapatramiva darsayadbhih, aparairapi stanandhayaih lavanapravrttairagadhataya " vyavrtya nijanijadhenukanam gatrantaralamasrayadbhih, pibadbhirutsrjadbhistadayadbhirmalina- yadbhisca karikulaih praksobhyamana gahana salilasayam, kva- [F. 89. A ] cit kvacittanka- cchinnagiritatanipatibhirubhayato gandasilasandhyudgatasnuhi vipinantaralodgateruttarottara- 1 dhvanite | ° 2 muda | 6 ° sanamutsrjya | 7 mana | 8 13 saila| 12 saya | 0 (6) 3 vira ° | 4 jhigityam | 5 'vopadabhyambhah | dha | 9 mutrayamanaih | 10 milana ' | 11 sittinam |
52 ' srngaramanjarikatha (3) dhavalaspharibhavatpravahaira tiprasrtataya'tisvacchataya'tidurataya cantara'nabhilaksya murti- bhiradhahsevalapicchila silatalesu nipatya skhalanabhayadiva nirbharam padamananubadhnadbhirutpatya girinikunjantaralavartmana bhuyo'pi sambhuya pravartamanairnijharairgaganatalagalanmandakini- srotah sahasraniva darsayantim, kvacit sadyahprabhinnakarikaratakanduyanotkarsanadalita- tvacam sallakinamamodena prasarata vasitanikunjodaram, pallavitamiva davadahana " jvala- sahasraih kusumitamiva pundrakopacitacitralakaih kalitamivatipivaravarsmabhih karikulaih, citritamiva tandavitasikhandaih " sikhandimandalaih, manditamiva nikujjasancaribhih pundarikaih sahasamiva giriguhamukhantaralavartibhih kesarikisorakaih utkantaki - [ F. 89. B]tamiva kantakibhirvenugahanaih, urdhvakesamivordhvakharjurivanaih, prarabdhakakali- gitimiva mrdupavanapuryamanakica karandhadhvanitaih pravrttanrttamiva samiranollasibhih kisalayasahasraih savedamiva tapanatapotaptasilajaturasanisyandaih, vijyamanamiva pavana- prenkholi "totalatadidalaih, vacalamiva sarvatah prasrtasakunikula kolahalaih, kacidudvapya- manakarimamsavallurah kvacicchobhya manasardula " dipitvacah kvacidaniyamananihataranyaka - dviradadantamusalah, kacidvisasitadhvanya rudhira liptapraksalyamanambararunima nirjharambhasah *", kvacidauchanapanthasartharthavibhagopajata visamvadakalakala kulitaprantatarupracchayabhuvah, kaci- nihitane kamayurapicchacitritatrnaku [ F. 90. A ]tirakani praprantah, kvacit svikri- yamanasarthapadarthah, kacidvisodhyamanasadyoni hatakariraktaktakumbhamuktaphalah, kvaci- caityamopasalyanihatasvapada karanka pisita garddhapravrddha krudham kauleyakanamanyo'nyasammarda- kolahalaih vacalitadisah, visasitanekasvapada pisitagramagrbhabhirgrdhapeta kairabaddhamanda- lamuparibhramyadbhirvisasanasthanaikarajyacchatramiva darsayadbhirnivaritatapah satatamabhitah pacyamanapisitatibaladhumadhyamalitagagananumiyamanavasatibhillapallih pariharadbhih sadyo nihatanalokayadbhih pathi pathikamca " kitaih susyatalubhicadulavisamsthulapadanyasai- stadabhimukham muhurmuhurvalitagrivamalokayadbhih same'pi ca vartmani prasvaladbhiratyaku- " [ F. 90. B]lataya stokamutpathapravrttesciranipatitajirnaparnaprakarasankulatatha nijacaranapato- pajanitamarmmaradhvanitakarnanadapataccanda svapada " bhiyeva muhurmuhustrasyadbhistokamapyadhvanama- tibahum manyamanaih pathikairlajyamanamagam, kvacidatikalakayakantibhiscipitanasa- ' putairvrttarunavilocanairgadhataradehabandhasandhibhirdvitrakacara citakurcakaih sadaivavaddhabhrukutibhih pravistahanubhirunnatagandasthibhiraviddha " pratanusravanairbarbara siroruhaih paridhanikrtamayurapiccha- pragbharairgrhitadhanvanadhanubhirattam dvitrakasthamayamarganairmrgayapravrttaih sabara se "napatibhiramdhi- sthitaya parito dattasrngakadhvanibharitakakubha saivarasenaya durato'pi vitrasyamanoccanda- 1 darsayanti | 2 pallavitanamiva | 3 pundra | 4 citratamiva | 5 ca 6 grhabhi | 7 vasati | 8 margam | 9 ratri | 10 patisirama | , (4). " (1) (2) E 11 sayara | |
latalesu sribhojadevaviracita (6) 53 svapadam, ativikatottungagi " rikuharabhisanantaralapravrtta nikhini (1)sevala picchilasi- vartmakhadrsyamanahimsrasvapadamapyasruyamanavividhavihagadhvanita- [ F. 91. A ] mapyanulapabhyamanakhilaparabhitihetumapyatimukataya'pi dvigunatarabhitidayinim, duradeva sadyo bhrjyamanabhyusasurabhigandhanumiya " manakrsyaksetrasimabhih sruyamanativikataku- kutara titaiyava norddhatavadhutikakrsyamanayantrakamasrnacitkaranumitanih pisya "manakodravaih pacyamanayavapistavattikasurabhitakutirapranganaih kandamana sali ksiptamusalaksodaninada- nuyatakalamakandanigiti " haribhirvikatakataninamdesopalaksya manakatipaya trnakutirakairniva- sanatiduravartivamsivanagambhirairambhohrdasannasthanahatasthitibhih " pathikasvasa hetubhutairanta- rontaragirigramakairadhisthitam, kacidatirudraghiya sakha sata slistagaganatalairmuhurmuhurukku- janjaratkapo " tattasakhasikhantaralaih ksudrakitaka ditsukasthakuttako tkutyamanaskandhakotara- granthibhirviraladalataya viralasa - [ F. 91. B] khataya ca dvidha'pyalpacchayairnisargaru- ksataya'tikathinamurtibhih suska susyamanajirnatarusaha saira| kulam, kacidakalanilajalada- bhramadunmadaninadam mayuraravaramaniyasannivesaih sadaiva prasavannirjharasalilakhi krtataya grisme'pyanyavrksebhyah samakrsyeva satatamadhikam nilimanamudvahadbhirmargasthantarantaro- bhayaparsvavartibhirnibida tarukhandairadhyasitam sthanamanarthanam, sadanam trasasya, sanabhi bhiteh, aspadam " vipadam, udbhavaksonim ksobhaya, karanamutkampasya, nidanam davadhunam, asthanim daustyasya, bhumim manobhramasya, khanim khedasya, nisadyam visadasya, nidhanam nirvedasya, simam samtapasya, arkerabhuvam duskrtavipakanam, posahetum sosasya, alima- kulatayah, sakhim duhkhanam, mataram mohasya, atiramaniyabhisanam vindhyatavim prapatuh | tanmadhyena ca gacchatostayoravamitapatheyayoh saptaratramaticakrama | (3) , 13 atha tava- ''[ F. 92. A ]tyartham ksudhatrsnaya ca piditau katham kathamapi khaduskhaccha- salilam nyagrodhasanatham tadagamekam dadrsatuh | ." syadhastaddivasa matyavahayatam | anu ca praptayam rajanyam dustasvapadabhayad yamikakramena vihitoddiptako ratrimativaha- yitum pravrttau | atha trtiyayame somadatto'tiparisrantivasadasinapracalayitani kurvan sruta- srurtanyayena kapotamithunasya parasparam jalpatah samvadama " got | tatra kapotikaya'bhihi- tam - 'natha ! jatasya jantorniyatameva niryanena bhavitavyam | tad yadi paropakaritvena bhavyabhangya bhavati tadativa sreyaskari | ato varakavimau brahmanakumarakau ksutpidi- tavasmadasrayamagatau yadi vipadyete tada kimavayorjivitena ? tad anayoh pranaya- ' 1 srayamana | 0 (5) 2 novadhu | 3 kandramana | • 4 nipradeso | 5 rakharavara giri | 6 cintiruksa | 7 nivada | 8 ksobhasya | 9 . daupyasya | 10 akara | 11 duhkrta | 12 piditaih | 13 vinastanyatra 17 - 18 aksarani | 14 srutasruta |
54 srngaramanjarikatha tranimittamatmanamavam nivedayavah | ' ta[ di damakarnya kapotenabhyadhayi - 'priye ! sadhuktam bhavati matpriya bhavati kriyatam caitat | yo dyanayormam [ F. 92. B ] bhaksayi- syati sa raja bhavisyati | yatra tvam sa pratidinam suvarnasatapancakamapsyati | idama- vayorjanmasamaye muninottankena sucitamasit ' ityabhidhaya " tavubhavevatmanam tatroddiptake ciksipatuh | tad vrttantamakarnya drstva ca vismitena somadattena tavuddiptakadakrsya grhitau | tato jyestham " bhrataramutthapya nivedya casmai vrttantam kapotam tasya bhaksanaya sama- rpitavan | svayam ca kapotikam cakhada | athacamya susvapet | yavat sa pratah prabuddhyate tavat somadattasya savidhe suvarnasatapancakamavirabhut | tatah sanjatapratyayau tau tatsuvarna- madaya prahrsta punarapi yathabhimatam gantum pravrttau | 1 atha marge vahatostayorekastrsakaralitah paniyamanvisyannanyatah pravavrte | aparastu tathaiva vrajan duram gatavan | purvastu jalamanvisya " vyavrto margat paribhrastah | evamubhavapi parasparaviyuktau [ F. 93. A ] margavaisamyadanyato'nyato jagmatuh | (6) (4) (5) atha kathavasad jyestho magadhesu raja samvrttah | aparastu paribhraman kancina- managarimavapat | tasyam ca vijitatribhuvanaramaniyakasampadi makaradamstrabhidhana kuttani prativasati | tasyaca duhita karpurikanama'sti | yasya nayanavaguranipatitah singa- mrgah padamapi gantum na saknuvanti | taya ca saha tatra tasya ratisukhanyanubhavato bahuni dinanyagacchan | prayacchat tasyah sa pratidinamaparimitam suvarnam " | na casya kavi - dapyarthi vaimukhyamajagama | na canavaratam prayacchato'pyasyarthah pariksiyate | evamaksinavi- bhavatam tasya drstva ekada makaradamstra svaduhitaram karpurikamidamabhasata - ' vatse karpurake ! pratidivasamayamevamathairvilasati | nacasyarthagamo'bhilaksyah pratibhasate | ' iti tayokte ' karpurikayabhyadhayi - 'amba ! ahamapyasyarthagamam prati kimapi na janami | ' ityakarnya makaradamstra punarapi tamavo - "[ F. 93. B ]cat - 'ah pape karpurike ! na khalu tvam maya jata'si | ya mattah prasuta syat sa kimevamvidha bahirmukhi bhavati | tadidanim tatha tvaya'yamabhiyoktavyo "rajaniyasca yatha svakiyamarthagamam yathavad bhavatyah kathayati | ' tatah sa taya nanavidhairupacaraih priyalapaisca tatha ssvarjito yatha tasyai kapoti kavrtta- ntamakhilamapyakathayat | tacca karpurika kuttanyai nyavedayat | atha viditavrttanta kuttani pratyunjivitamiva labdhanidhanamiva praptarajyamivatmanamamanyata | tatastaya bhojanamadhye vamaniyadravyani praksipya sa bhojitah | tatah sa bhuktamatra evannamudvavama | udvamamscasau kapotika "mapyudavamat | tam ca tenodgirnamatrammatilobhata salalameva vijagala | tatah- 1 susupat | 2 pyannatyatah | wwwwwww ° 3 bhramat | 4 patitah | (2),
,(2), sribhojadeva viracita (5) 55 prabhrti casya suvarnagamah prananasa, kuttanyaca pravavrte | atha kuttani [F. 94. A ] tam nistusamavagamya kamapi vyajamutpadya nirdharayamasa | tatah pranasta sarvaskho jivitasesah kimiti maya svavrttantastasyah kathita ityanutapyamanasta " sya nagarito nirjagama | nirgatya ca paribhrabhyana kiyati dure pathikebhya idamasrosit yad - 'magadhesu kascid vaidesiko visnudatto nama raja sanjatah | sa catidharmikastyagi ca | idamakarnya kapotika- vrttantam sa smrtva nunam madbhatra bhavitavyamityavadharya magadhan sa jagama | gatva ca tatra- tmanamasmai jnapayitva katipayanyahani ca sthitva tato'vaptavisistatararthasambharah khapara- bhavapraticikirsaya punarapi kancimajagama | agatya ca karpurikaprativesinya grahana- kamadat | taya ca saha tathaivarthajatairvilasitumarebhe | tena ca prathamadinadapyarabhyata TIJ: q-"[ F, 94, B ] www. [ atrada 95 ankankitam patram vinastam ] 7 ..... pratyavadayat | sa'pi visrambhamutpadya - 'kuto'dbhutarthagatinimittametadasaditam ' ityaprcchat | so'bhyadhat - 'kimanaya cintaya ? astam sumahatyesa katha " | prati- dinam punah punaranubadhyamanena canenaitavatkathitam yad - 'maya sriparvatam gatva pranatyaya paryantanusthanena siddhiriyamasadita | ' athaikada te "na' saha khayamapi gatva karpurika tasyaivasvatthamasya tale tam vibhavatisayamapasyat | tato dvigunatarajatabhilasa nanavidhai- rupayairavarnya tamabhihitavati - ' mamasya vibhavasyopari sumahat kautukam, tad yadyaham bhavato vallabha prasadaleso va mayi vidyate tat sahih kriyatam kapotikasvikarena | ' tatah somadattenabhyadhayi - 'sutanu ! pariganitarthakapotikavyatikarah, apariganiteyam siddhih| tat kathamatulyayorvibhavayorbhavati sattih ? ।' karpurikaya'bhihitam - " ' tarhi sapta- venyarjitamapi madiyam dhanamadaya sattih kriyatam | ' somadattenabhyadhayi - 'bhavatsnehat kim na kriyate ? evamastu | ' arpita kapoti [ F. 96. A ]ka | tato bahih krtamapi kuttanimahuya vamaniyadravyairvamayitva karpurikaya saptavenyarjitena dhanena sasaksikam kapo- tika pratyarpita | somadattenapi tasyah kare trirudakam prapatyoktam yatha - 'yeyam maya sriparvate siddhirasadita sa trisatyena bhavatyah paryavasyatu | ' kapotikam casau praksalya gilitavan | dhanam ca svagrhan prati prahinot | rajaparijanam ca pancaratraparyantam tathaivaga- manaya sanketam grahayitva atmana svabhratuh samipamagat | www (6) (2) (5) 1 nirdharatha | 6 mena | 7 sasti | 7 2 sumaha | 3 manena vacanenaitavat | 4 pranatyaya T 5 a | 8 bahi | 9 pratyarpata |
56 srngaramanjarikatha (4) athanyedyuh karpurika kuttanya sahasvatthasya tale gatva kukkutaratitamakarot | tatah sa nikhilo'pi rajaparivarah purvavat sevam cakre | tatah purne pancaratre'vasite ca mulye krtakukkutaratitaya api karpurikayah samipe na kascidapyagacchat | tatastadagamana- saya'svatthasyeta " stato bhrantva punah punah kukkutaratitanyakarot | na ca kascidapi tam disamalokayancakre | tatah karpurikayam kukkutaratitani kurvatyam kuttanya'bhi [ I. 96. B hitam - ' kimiti putra ! putkarosi ? yatah kapotikayam grhe pravistayametadeva bhavati | ' tatastaddasibhirabhihitam - ' vai e kukkuda vasai, ekku liyamtaha duijau nasara | ' ityuktva tah sarva api hatasa atmanah sadrsena mukhena yathasthanamagaman | somadatto'pi magadhesu rajyam kurvatah svabhratuh samipam gatva yathasukhamatisthat | tatputri ! dhurta natipidaniya, yatah piditah santah tat kimapi kurvanti yena purvasancitamapyarthamadaya prayanti | iti maharajadhirajaparamesvarasribhojadevaviracitayam srngaramanjarikathayam kuttanivancanakathanika saptami samapta |
