Manusmriti with Manubhashya [sanskrit]
by Patrick Olivelle | 2021 | 227,798 words | ISBN-10: 8120811550 | ISBN-13: 9788120811553
This is the Sanskrit text of the Manusmriti including Medhatithi’s Manubhashya.
Verse 5.104
[English text for this chapter is available]
jñānaṃ tapo'gnir āhāro mṛn mano vāryupāñjanam |
vāyuḥ karmārkakālau ca śuddheḥ kartṝṇi dehinām || Verse 5.104 ||
Medhātithi Manubhāṣya
jñānādīni kālaśuddheḥ dṛṣṭāntatayopādīyante | tathaitāni svaviṣaye śuddhikāraṇāni | evaṃ kālo'pi nātrātiśaṅkitavyaḥ | eteṣāṃ yasya yatra śuddhihetutvaṃ tad ihaiva prakaraṇe teṣāṃ vakṣyate | anyeṣāṃ tatra tatra deśe |
-
tatra jñānam ādhyātmikaṃ sāṃkhyayogopadiṣṭam | tena hi avidyāvāsanāpāsanena rāgādikṣaye nirdoṣajñānam upaiti | vakṣyati ca “buddhir jñānena śudhyati” iti (Manusmṛti or Mānava-dharmaśāstra 5.108) | tapaḥ kṛcchracāndrāyaṇādi | tat pātakopapātakānāṃ śuddhihetuḥ | agnir mṛnmayādiṣu “punaḥ pākena” (Manusmṛti or Mānava-dharmaśāstra 5.121) iti | āhāraḥ pavitrāṇāṃ payomūlānām | so'pi tapa iva śodhayati | mṛdvāriṇāṃ śuddhihetutā prasiddhaiva | manaso vakṣyate “manaḥ satyena” iti (Manusmṛti or Mānava-dharmaśāstra 5.108) | upāñjanaṃ maṭhādeḥ sudhāgomayādinā saṃmārjanānulepane | vāyuś caṇḍālādispṛṣṭe tṛṇakāṣṭhādau rathāpatite | karmāṇi saṃdhyopāsanādīni | uktaṃ ca “pūrvāṃ saṃdhyāṃ japaṃs tiṣṭhen naiśam eno vyapohati” iti (Manusmṛti or Mānava-dharmaśāstra 2.102) | etac ca dvitīye vyākhyātam |
-
saty api tapasaḥ karmatve prādhānyakhyāpanārthaṃ pṛthag upadeśaḥ | prāyeṇa ca śāstre bhedenaiva karmaṇas tapo nirdiśyate “karmaniṣṭhās taponiṣṭhāḥ” iti (ydh 1.219) || 5.104 ||
Other editions:
Also see the following editions of the Sanskrit text or (alternative) English translations of the Verse 5.104
Manusmriti Medhatithi Bhasya in Bengali (Set of 2 Volumes)
by Shri Bhutnath Saptatirth (2022)
Publisher: Tathagata, Kolkata; ISBN-13: 9789391867720.
Buy now!![Manusmriti with Manubhashya [sanskrit] - book cover](/uploads/a/Manusmriti-Sanskrit_3.jpg)
