Mahabharata [sanskrit]
699,462 words | ISBN-10: 812150094X | ISBN-13: 9788121500944
The Sanskrit edition of the Mahabharata, one of the largest epic poems ever written, consisting of 100,000 metrical verses. Consisting of 18 books, the Mahabharata details the history and legends concerning ancient India (Bharata), including a major battle campaign involving the Kauravas and the Pandavas, also known as the Kurukshetra War. This portion also contains the Bhagavad-Gita. Alternative titles: Mahābhārata (महाभारत).
Chapter 43
sūta uvāca |
vāsukistvabravīdvākyaṃ jaratkārumṛṣiṃ tadā |
sanāmā tava kanyeyaṃ svasā me tapasānvitā || 1 ||
[Analyze grammar]
bhariṣyāmi ca te bhāryāṃ pratīcchemāṃ dvijottama |
rakṣaṇaṃ ca kariṣye'syāḥ sarvaśaktyā tapodhana || 2 ||
[Analyze grammar]
pratiśrute tu nāgena bhariṣye bhaginīmiti |
jaratkārustadā veśma bhujagasya jagāma ha || 3 ||
[Analyze grammar]
tatra mantravidāṃ śreṣṭhastapovṛddho mahāvrataḥ |
jagrāha pāṇiṃ dharmātmā vidhimantrapuraskṛtam || 4 ||
[Analyze grammar]
tato vāsagṛhaṃ śubhraṃ pannagendrasya saṃmatam |
jagāma bhāryāmādāya stūyamāno maharṣibhiḥ || 5 ||
[Analyze grammar]
śayanaṃ tatra vai kḷptaṃ spardhyāstaraṇasaṃvṛtam |
tatra bhāryāsahāyaḥ sa jaratkāruruvāsa ha || 6 ||
[Analyze grammar]
sa tatra samayaṃ cakre bhāryayā saha sattamaḥ |
vipriyaṃ me na kartavyaṃ na ca vācyaṃ kadācana || 7 ||
[Analyze grammar]
tyajeyamapriye hi tvāṃ kṛte vāsaṃ ca te gṛhe |
etadgṛhāṇa vacanaṃ mayā yatsamudīritam || 8 ||
[Analyze grammar]
tataḥ paramasaṃvignā svasā nāgapatestu sā |
atiduḥkhānvitā vācaṃ tamuvācaivamastviti || 9 ||
[Analyze grammar]
tathaiva sā ca bhartāraṃ duḥkhaśīlamupācarat |
upāyaiḥ śvetakākīyaiḥ priyakāmā yaśasvinī || 10 ||
[Analyze grammar]
ṛtukāle tataḥ snātā kadācidvāsukeḥ svasā |
bhartāraṃ taṃ yathānyāyamupatasthe mahāmunim || 11 ||
[Analyze grammar]
tatra tasyāḥ samabhavadgarbho jvalanasaṃnibhaḥ |
atīva tapasā yukto vaiśvānarasamadyutiḥ |
śuklapakṣe yathā somo vyavardhata tathaiva saḥ || 12 ||
[Analyze grammar]
tataḥ katipayāhasya jaratkārurmahātapāḥ |
utsaṅge'syāḥ śiraḥ kṛtvā suṣvāpa parikhinnavat || 13 ||
[Analyze grammar]
tasmiṃśca supte viprendre savitāstamiyādgirim |
ahnaḥ parikṣaye brahmaṃstataḥ sācintayattadā |
vāsukerbhaginī bhītā dharmalopānmanasvinī || 14 ||
[Analyze grammar]
kiṃ nu me sukṛtaṃ bhūyādbharturutthāpanaṃ na vā |
duḥkhaśīlo hi dharmātmā kathaṃ nāsyāparādhnuyām || 15 ||
[Analyze grammar]
kopo vā dharmaśīlasya dharmalopo'tha vā punaḥ |
dharmalopo garīyānvai syādatretyakaronmanaḥ || 16 ||
[Analyze grammar]
utthāpayiṣye yadyenaṃ dhruvaṃ kopaṃ kariṣyati |
dharmalopo bhavedasya saṃdhyātikramaṇe dhruvam || 17 ||
[Analyze grammar]
iti niścitya manasā jaratkārurbhujaṃgamā |
tamṛṣiṃ dīptatapasaṃ śayānamanalopamam |
uvācedaṃ vacaḥ ślakṣṇaṃ tato madhurabhāṣiṇī || 18 ||
[Analyze grammar]
uttiṣṭha tvaṃ mahābhāga sūryo'stamupagacchati |
saṃdhyāmupāssva bhagavannapaḥ spṛṣṭvā yatavrataḥ || 19 ||
[Analyze grammar]
prāduṣkṛtāgnihotro'yaṃ muhūrto ramyadāruṇaḥ |
saṃdhyā pravartate ceyaṃ paścimāyāṃ diśi prabho || 20 ||
[Analyze grammar]
evamuktaḥ sa bhagavāñjaratkārurmahātapāḥ |
bhāryāṃ prasphuramāṇoṣṭha idaṃ vacanamabravīt || 21 ||
[Analyze grammar]
avamānaḥ prayukto'yaṃ tvayā mama bhujaṃgame |
samīpe te na vatsyāmi gamiṣyāmi yathāgatam || 22 ||
[Analyze grammar]
na hi tejo'sti vāmoru mayi supte vibhāvasoḥ |
astaṃ gantuṃ yathākālamiti me hṛdi vartate || 23 ||
[Analyze grammar]
na cāpyavamatasyeha vastuṃ roceta kasyacit |
kiṃ punardharmaśīlasya mama vā madvidhasya vā || 24 ||
[Analyze grammar]
evamuktā jaratkārurbhartrā hṛdayakampanam |
abravīdbhaginī tatra vāsukeḥ saṃniveśane || 25 ||
[Analyze grammar]
nāvamānātkṛtavatī tavāhaṃ pratibodhanam |
dharmalopo na te vipra syādityetatkṛtaṃ mayā || 26 ||
[Analyze grammar]
uvāca bhāryāmityukto jaratkārurmahātapāḥ |
ṛṣiḥ kopasamāviṣṭastyaktukāmo bhujaṃgamām || 27 ||
[Analyze grammar]
na me vāganṛtaṃ prāha gamiṣye'haṃ bhujaṃgame |
samayo hyeṣa me pūrvaṃ tvayā saha mithaḥ kṛtaḥ || 28 ||
[Analyze grammar]
sukhamasmyuṣito bhadre brūyāstvaṃ bhrātaraṃ śubhe |
ito mayi gate bhīru gataḥ sa bhagavāniti |
tvaṃ cāpi mayi niṣkrānte na śokaṃ kartumarhasi || 29 ||
[Analyze grammar]
ityuktā sānavadyāṅgī pratyuvāca patiṃ tadā |
jaratkāruṃ jaratkāruścintāśokaparāyaṇā || 30 ||
[Analyze grammar]
bāṣpagadgadayā vācā mukhena pariśuṣyatā |
kṛtāñjalirvarārohā paryaśrunayanā tataḥ |
dhairyamālambya vāmorūrhṛdayena pravepatā || 31 ||
[Analyze grammar]
na māmarhasi dharmajña parityaktumanāgasam |
dharme sthitāṃ sthito dharme sadā priyahite ratām || 32 ||
[Analyze grammar]
pradāne kāraṇaṃ yacca mama tubhyaṃ dvijottama |
tadalabdhavatīṃ mandāṃ kiṃ māṃ vakṣyati vāsukiḥ || 33 ||
[Analyze grammar]
mātṛśāpābhibhūtānāṃ jñātīnāṃ mama sattama |
apatyamīpṣitaṃ tvattastacca tāvanna dṛśyate || 34 ||
[Analyze grammar]
tvatto hyapatyalābhena jñātīnāṃ me śivaṃ bhavet |
saṃprayogo bhavennāyaṃ mama moghastvayā dvija || 35 ||
[Analyze grammar]
jñātīnāṃ hitamicchantī bhagavaṃstvāṃ prasādaye |
imamavyaktarūpaṃ me garbhamādhāya sattama |
kathaṃ tyaktvā mahātmā sangantumicchasyanāgasam || 36 ||
[Analyze grammar]
evamuktastu sa munirbhāryāṃ vacanamabravīt |
yadyuktamanurūpaṃ ca jaratkārustapodhanaḥ || 37 ||
[Analyze grammar]
astyeṣa garbhaḥ subhage tava vaiśvānaropamaḥ |
ṛṣiḥ paramadharmātmā vedavedāṅgapāragaḥ || 38 ||
[Analyze grammar]
evamuktvā sa dharmātmā jaratkārurmahānṛṣiḥ |
ugrāya tapase bhūyo jagāma kṛtaniścayaḥ || 39 ||
[Analyze grammar]
Other editions:
Also see the following editions of the Sanskrit text or (alternative) English translations of the Mahabharata Chapter 43
The complete Mahabharata (12 Volumes)
by Kisari Mohan Ganguly (2013)
4900 pages; [Publisher: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.] ISBN: 812150094X or 9788121500944;
Buy now!
The Mahabharata in Kannada (Set of 32 Volumes)
by Bharatha Darshana Bangalore (2003)
ಶ್ರೇಮಹಭಾರತ [ಮಹಾಭಾರತ]; 13907 pages;
Buy now!
The Complete Mahabharata (9 volumes)
by M. N. Dutt (2008)
6415 pages; Sanskrit Text with English Translation; [Edited By: Dr. Ishwar Chandra Sharma & Dr. O.N. Bimali] [Publisher: Parimal Publication Pvt. Ltd.]
Buy now!
Mahabharata (Hindi Translation, Six Volumes)
by Sahityacharya Pandit Ramnarayandutt Shastri Pandey "Ram" (2017)
7350 pages; [महाभारत] [Publisher: Gita Press, Gorakhpur] 44 Color and Black/white illustrations.
Buy now!
The Mahabharata in Bengali (Two Volumes)
by Akshay Library, Kolkata (2019)
3049 pages; [মহাভারত] [মহার্ষী বদভ্যাস (Maharishi Vedvyas)]
Buy now!
Mahabharat in Gujarati (20 Volumes)
by Dinkar Joshi (દિનકર જોશી) (2010)
14252 pages; [મહાભારત] [Publisher: Pravin Prakashan Pvt. Ltd, Rajkot]
Buy now!
Shri Mahabharatam in Malayalam (2 volumes)
by Swami Mridananda (2018)
1681 pages; [Publisher: Ramakrishna Math, Thrissur]
Buy now!![Mahabharata [sanskrit] - book cover](/uploads/a/Mahabharata-Mohan-Ganguli.jpg)






