Jayakhya-samhita [sanskrit]

41,582 words | ISBN-13: 9788179070383

The Sanskrit text of the Jayakhya-samhita: considered one of three most ancient of Vaishnava Agamas, belonging to the Pancaratra tradition. Important opics of the Jayakhya-samhita include Philosophy, Cosmology, Emancipation of sous (Jiva) and Tantric practices Alternative titles: Jayākhyasaṃhitā (जयाख्यसंहिता), Jayākhya-saṃhitā (जयाख्य-संहिता), Jayakhyasamhita.

nārada |
śuddhasargamahaṃ deva vettumicchāmi tattvataḥ |
sargadvayasya caivāsya yaḥ paratvena vartate || 1 ||
[Analyze grammar]

| | 2 ||
[Analyze grammar]

śrībhagavān |
yatsarvavyāpakaṃ devaṃ paramaṃ brahma śāśvatam |
citsāmānyaṃ jagatyasminparamānandalakṣaṇam || 2 ||
[Analyze grammar]

vāsudevādi bhinnaṃ tu vahnyarkenduśataprabham |
sa vāsudevo bhagavāṃstaddharmā parameśvaraḥ || 3 ||
[Analyze grammar]

svādīptaṃ kṣobhayitvā tu vidyudvatsvena tejasā |
prakāśarūpī bhagavānacyutaścā sṛjaddvija || 4 ||
[Analyze grammar]

svadīptaṃ C. L |
so'cyuto'cyutatejāśca svarūpaṃ vitanoti ca |
āśritya vāsudevaṃ ca gharme meghadalaṃ yathā || 5 ||
[Analyze grammar]

kṣobhayitvā svamātmānaṃ satyaṃ bhāsvaravigraham |
utpādayāmāsa tadā samudro budbudaṃ yathā || 6 ||
[Analyze grammar]

sa cinmayaprakāśākhya utpādyātmānamātmanā |
puruṣākhyamanantaṃ ca prakāśaprasaraṃ mahat || 7 ||
[Analyze grammar]

puruṣātmanā'virbhūtasya vāsudevasya sarvadevāntaryāmitvam |
sa ca vai sarvadevānāmāśrayaḥ parameśvaraḥ |
antaryāmī sa teṣāṃ vai tārakāṇāṃ yathā'mbaram || 8 ||
[Analyze grammar]

sa caiva A |
sendhanaḥ pāvako yadvatsphuliṅganicayaṃ dvija |
anicchataḥ prerayati tadvadeṣa paraḥ prabhuḥ || 9 ||
[Analyze grammar]

prāgvāsanānibaddhā ye jīvāstānbandhaśāntaye |
svadeha . . . . . . . . . . . . .tadubhayaṃ punaḥ || 10 ||
[Analyze grammar]

avatārāṇāṃ tadaṃśatvam |
ye svidādyāvatārāśca lokatrāṇādhikāriṇaḥ |
sarvānviddhi tadaṃśāṃstānsarve'śāssattvajāstathā || 11 ||
[Analyze grammar]

yesmadā A. sarvānapi |
puruṣasatyācyutānāmuttarottarasvarūpādabhinnānāṃ vāsudeve pare rūpe'vasthitiḥ |
sa ca satyādabhinnastu tasmātsatyaṃ tathaiva hi |
dvābhyāmekātmarūpaṃ yattadabhinnamatho'cyutāt || 12 ||
[Analyze grammar]

āmyā A |
āśritassaṃsthitastābhyāmabhedena sadaiva hi |
pumānsatyo'cyutaścaiva cidrūpaṃ tritayaṃ tu tat || 13 ||
[Analyze grammar]

śāntasaṃvitsvarūpe ca vāsudeve'vatiṣṭhate |
cidrūpasya vāsudevasya tataḥ prādurbhūtasyācyutādirūpatrayasya ca sanidarśanamabhinnatānirūpaṇam |
so'ntaryāmī prakāśātmā cidrūpassa pratiṣṭhitaḥ || 14 ||
[Analyze grammar]

tritaye yastathārūpo'nicchāta uditassadā |
asaṅkalpātmakāssarve prasaranti parasparam || 15 ||
[Analyze grammar]

stadā S. 1 stathā A |
dīpavanmuniśārdūla svaparālokadāstu vai |
saṅkalpena vinā tadvadanyo'nyatvena saṃsthitāḥ || 16 ||
[Analyze grammar]

danyānya A |
gṛhṇanti pratibimbatvaṃ darpaṇeṣviva darpaṇam |
atīva dvija nairmalyātsaṅkāntānāṃ parasparam || 17 ||
[Analyze grammar]

pravibhāgo na jāyeta vyomasphaṭikayoryathā |
bhāsādvayasya viprendra tathā teṣāmabhinnatā || 18 ||
[Analyze grammar]

etadrahasyaṃ paramaṃ mayā te saṃprakāśitam |
sarga ādyo hyananta śca anantasya mahātmanaḥ || 19 ||
[Analyze grammar]

nārada |
mayaitadviditaṃ sarvaṃ sarveśa tvadanugrahāt |
yathā hyasya tvamavyakto hyamūrto mūrttatāṃ gataḥ || 20 ||
[Analyze grammar]

jñātumicchāmi bhagavansvarūpaṃ te yathārthataḥ |
sthūlaṃ sūkṣmaṃ paraṃ caiva adhyātmani tathā bahiḥ || 21 ||
[Analyze grammar]

bhavatprasādasāmarthyādvinaitatrritayaṃ katham |
vyajyate viṣayasthānāṃ kuru me'nugrahaṃ vada || 22 ||
[Analyze grammar]

sthūlasūkṣmaparātmanā tredhā'vasthitasya bhagavato rūpasya nirūpaṇam |
śrībhagavān |
sraṣṭā pālayitā cāhaṃ saṃhartā punareva ca |
svakīyayogayuktyā tu sthūlarūpeṇa nārada || 23 ||
[Analyze grammar]

sūkṣmeṇa sarvabhūtānāṃ nivasāmi hṛdantare |
karomyanugrahaṃ cāpi bhaktānāṃ bhāvitātmanām || 24 ||
[Analyze grammar]

pareṇānandarūpeṇa vyāpakenāmalena ca |
vyāsayāmyakhilaṃ vipra raseneva tarūttamam || 25 ||
[Analyze grammar]

mūle siktaṃ śikhāśākhāpatrapuṣpaphalānvitam |
nārada |
satyaṃ tvayā jagatsṛṣṭaṃ vidhṛtaṃ ca tvayā vibho || 26 ||
[Analyze grammar]

kālarūpī tvamevānte satyaṃ saṃhārakṛtasmṛtaḥ |
pātālādau ca ye lokāstvannābheśca samutthitāḥ || 27 ||
[Analyze grammar]

dharmasaṃsthāpanaṃ caiva punareva tvayā kṛtam |
saṃhṛtāśca tvayā daityāḥ śrutaṃ ca viditaṃ mayā || 28 ||
[Analyze grammar]

yathā yena prakāreṇa tvameva prakaroṣi ca |
tadvai veditumicchāmi tvatsakāśātsuvistaram || 29 ||
[Analyze grammar]

sakalaniṣkalātmanā dvidhā bhinnāyā mantrarūpāyā mūrterbandhatadviparyayahetutvopapādanam |
śrībhagavān |
yogavīryeṇa viprenda mantrarūpā purātanī |
niṣkaḷā sakaḷā caiva bhogamokṣapradā śubhā || 30 ||
[Analyze grammar]

kṛtā mayā ca lokānāṃ samyagālokadā śubhā |
mantrotpattikrameṇaiva sthitā śāntatarātmanā || 31 ||
[Analyze grammar]

tamomayābhyāṃ mūrttābhyāṃ doṣābhyāṃ nāśanāya vai |
saivāvatiṣṭhate loke prakṛtirviśvapālinī || 32 ||
[Analyze grammar]

yā karotyevamādīni karmāṇyasminbhavodare |
bhaktānāṃ mokṣayatyāśu kṛtvā bandhaparikṣayam || 33 ||
[Analyze grammar]

nārada |
niśśeṣeṇa ca tadyogaṃ tanmantraṃ vīryameva ca |
ādiśasva jagatkartu ryadi sānugraho'si me || 34 ||
[Analyze grammar]

mantratadvīryādiparijñānasya brahmajñānamūlatvakathanam |
śrīmagavān |
brahmapūrvamidaṃ sarvaṃ yattvayā codito hyaham || 35 ||
[Analyze grammar]

tadvinā na pravartante yāni saṅkīrtitāni te |
nārada |
kiṃ tadbrahma vijānīyāṃ yena yogeśvareśvara || 36 ||
[Analyze grammar]

vibhavo mantrapūrvaśca mantropakaraṇaṃ tathā |
pravartante vibho kṣipraṃ bhaktānāṃ bhaktavatsala || 37 ||
[Analyze grammar]

śrībhagavān |
jñānena tadabhinnena parijñātena nārada |
jāyate brahmasaṃsaktistasmājjñānaṃ samabhyaset || 38 ||
[Analyze grammar]

nārada |
brahmasiddhipradaṃ jñānaṃ brūhi tallakṣaṇaṃ prabho |
yajjñātvā na bhavejjanma maraṇaṃ bhavabandhanam || 39 ||
[Analyze grammar]

śrībhagavān |
jñānasya dvaividhyam tayoḥ kriyākhyena sattākhyasya niṣpattiḥ |
jñānaṃ tu dvividhaṃ viddhi sattākhyaṃ ca kriyātmakam |
sattākhyasya kriyākhyena abhyastena maveddhṛtiḥ || 40 ||
[Analyze grammar]

nārada |
jñānaṃ kriyātmakaṃ tāvadvada kīdṛgvidhaṃ prabho |
yenābhyastena sattākhyaṃ jñāsyāmi brahmasiddhidam || 41 ||
[Analyze grammar]

kriyātmakasya yamaniyamabhedena dvaividhyam |
śrībhagavān |
dvividhaṃ ca kriyājñānaṃ pūrvaṃ niyamalakṣaṇam |
yamākhyaṃ paramaṃ caiva tacca svābhāvikaṃ smṛtam || 42 ||
[Analyze grammar]

nirvartya niyamākhyaṃ tadyamayuktaṃ ca siddhidam |
nārada |
etayorlakṣaṇaṃ brūhi yadāyattaṃ paraṃ padam || 43 ||
[Analyze grammar]

vistareṇa jagannātha bhavābdhipatitasya me |
yamaniyamanirūpaṇam |
śrībhagavān |
śucirijyā tapaścaiva svādhyāyaśrutipūrvakaḥ || 44 ||
[Analyze grammar]

akrūratā'niṣṭhuratā kṣamā caivānapāyinī |
satyaṃ bhūtahitaṃ caiva yadabādhā pareṣvapi || 45 ||
[Analyze grammar]

parasvāderahiṃsā ca cetaso damanaṃ mahat |
indriyābhyavahāryāṇāṃ bhogānāmapi cāspṛhā || 46 ||
[Analyze grammar]

āsane śayane mārge asaktiścāpi bhojane |
hṛdgataṃ na tyajeddhyānamānandaphaladaṃ ca yat || 47 ||
[Analyze grammar]

ātmaśaktyā pradānaṃ ca satyaṃ vākyamaniṣṭhuram |
amitreṣu ca mitreṣu samā budissadaiva hi || 48 ||
[Analyze grammar]

ārjavatvamakauṭilyaṃ kāruṇyaṃ sarvajantuṣu |
etadaṅgānvito yo yo yamo yamaniyāmakaḥ || 49 ||
[Analyze grammar]

kriyākhyātsattākhyaniṣpatterbrahmābhinnajñānodayaḥ tena brahmopasampattiḥ |
evaṃ kriyākhyātsattākhyaṃ jñānaṃ prāpnoti mānavaḥ |
brahmaṇyabhinnaṃ sattākhyāt jñānājjñānaṃ tato bhavet || 50 ||
[Analyze grammar]

brahmābhinnāttato jñānādbrahma saṃyujyate param |
brahmasamāpatterapunarbhavalakṣaṇamokṣarūpatā |
anādivāsanāyukto yo jīva iti kathyate || 51 ||
[Analyze grammar]

tasya brahmasamāpattiryā'punarbhavatā ca sā |
brahmābhinnatvaprakāropapādanam |
yatsamyagbrahmavettṛtvaṃ manāgyā caiva bhinnatā || 52 ||
[Analyze grammar]

īṣadbrahmasamāpattistadabhinnaṃ tu vai smṛtam |
avidyāyogādātmano devādibhedaḥ |
jñānaṃ tvanekabhedairyattattvatāmeti cātmanaḥ || 53 ||
[Analyze grammar]

gauṇa vidyāmaye tattve samyagvidyāmayasya ca |
nārada |
kā guṇākhyā hyavidyā ca yatra jñānamayaḥ prabhuḥ || 54 ||
[Analyze grammar]

rgoṇye A |
tvayoktaṃ yattu tāmeti bhedairnānāvidhairvibho |
avidyāsvarūpanirūpaṇam |
śrībhagavān |
guṇatrayasya yatsāmyaṃ sā'vidyā'nekarūpiṇī || 55 ||
[Analyze grammar]

rāgādīnāṃ ca doṣāṇāmutpattisthānameva ca |
nārada |
brahmaprāptau tu yassamyagupāyaḥ kathitaḥ purā || 56 ||
[Analyze grammar]

sa ca kiṃlakṣaṇo brūhi yaścātmeti tvayoditaḥ |
jīvātmanornirūpaṇam |
śrībhagavān |
yattatsthitaṃ ca cidrūpaṃ svasaṃvedyādyanirgatam || 57 ||
[Analyze grammar]

rañjitaṃ guṇarāgeṇa sa ātmā kathito dvija |
nārada |
jñānamātmasvarūpaṃ ca māyā tadrañjikā tu vai || 58 ||
[Analyze grammar]

ācakṣva bhagavanbrahma prāgva tsaṃcoditaṃ mayā |
tanme na viditaṃ samyagyadarthaṃ kriyate kriyā || 59 ||
[Analyze grammar]

yatprāpya na punarjanma bhave'sminprāpyate budhaiḥ |
parabrahmanirūpaṇam |
śrībhagavān |
ānandalakṣaṇaṃ brahma sarvaheyavivarjitam || 60 ||
[Analyze grammar]

svasaṃvedyamanaupamyaṃ parā kāṣṭhā parā gatiḥ |
sarvakriyāvinirmuktaṃ sarveṣāmāśrayaṃ prabhuḥ || 61 ||
[Analyze grammar]

cintāmaṇau yathā sarvaṃ mūrtaṃ saṅgi vyavasthitam |
tathā sarvaṃ tu sarvatra vidte sarvagasya ca || 62 ||
[Analyze grammar]

sarvamamūrtaṃ saṃvyava A |
anādi tadanantaṃ ca na sattannāsaducyate |
sarvatra karavākpādaṃ sarvato'kṣiśiromukham || 63 ||
[Analyze grammar]

sarvataḥśrutimadviddhi sarvamāvṛtya tiṣṭhati |
saguṇairindriyaissarvairbhāsitaṃ caiva varjitam || 64 ||
[Analyze grammar]

bhāvitaṃ C. L |
tadasaktaṃ hi sarvatra yattu sarvatra caiva hi |
nirguṇo guṇabhoktā ca sarvasyāntarbahiḥ sthitaḥ || 65 ||
[Analyze grammar]

calācalaṃ tu tadviddhi sūkṣmatvānnopalabhyate |
dūrasthitastathā hṛtsthaḥ paramātmā paraḥ prabhuḥ || 66 ||
[Analyze grammar]

bhūtebhyaścāvibhaktaṃ tadvibhaktamupalabhyate |
sa bhāvabhūtabhṛcca syātsaṃhartāpi sṛjatyapi || 67 ||
[Analyze grammar]

prakāśyaṃ jyotiṣāṃ tacca ajñānātparataḥ sthitam |
jñānaṃ tadeva jñeyaṃ ca taddhyānenādhigamyate || 68 ||
[Analyze grammar]

śaṃ A |
sarvavarṇarasairhīnaṃ sarvagandharasānvitam |
sarvajñassarvadarśī ca sarvassarveśvaraḥ prabhuḥ || 69 ||
[Analyze grammar]

sarvaśaktimayaścaiva svādhīnaḥ parameśvaraḥ |
anādiścāpyanantaśca sarvaduḥkhavivarjitaḥ || 70 ||
[Analyze grammar]

viditvaivaṃ paraṃ brahma jñānena parameṇa ca |
yadā na jāyate bhūyassaṃsāre'smisthadā pumān || 71 ||
[Analyze grammar]

nārada |
sarvataḥ pāṇipādādyairyaduktaṃ lakṣaṇaistvayā |
na caikamupapadyeta ghaṭate tadyathā'diśa || 72 ||
[Analyze grammar]

śrībhagavān |
iti tasya jagaddhātussarvajñatvācca nārada |
mahimā'yamanantasya īśvaratvācca vidyate || 73 ||
[Analyze grammar]

tasya sarvātiśāyitvaṃ yathā te na mayoditam |
anyathā vidyate tasya mahimā'yaṃ tathā'cyute || 74 ||
[Analyze grammar]

anādissarpūrvatvānna sattannāsadityapi |
apratyakṣatayā'kṣāṇāṃ tadasaddvijasattama || 75 ||
[Analyze grammar]

svasaṃvedyaṃ tu tadviddhi gandhaḥ puṣpādigo yathā |
tathā samastamākṣiptaṃ yasmādvai paramātmanā || 76 ||
[Analyze grammar]

tasmādvai sarvapāṇitvaṃ sarvagasyānumīyate |
nāvacchinnaṃ hi deśena na kālenāntarīkṛtam || 77 ||
[Analyze grammar]

atassarvagatatvādvai sarvataḥprātprabhuḥ smṛtaḥ |
ūrdhvaṃ tiryagadhoyātairyathoccai rbhāsayedraviḥ || 78 ||
[Analyze grammar]

tadvatprakāśarūpatvātsarvacakṣustato hyajaḥ |
yathā sarveṣu gātreṣu pradhānaṃ gīyate śiraḥ || 79 ||
[Analyze grammar]

bhave'sminprākṛtānāṃ tu na tathā tasya sattama |
samatvātpāvanatvācca siddhassarvaśirāḥ prabhuḥ || 80 ||
[Analyze grammar]

yathā'nantarasāssarve tasya santi sadaiva hi |
sarvatra śāntarūpasya atassarvamukhaḥ smṛtaḥ || 81 ||
[Analyze grammar]

ratāḥ S. & C. L |
śabdarāśiryato viddhi sa eva parameśvaraḥ |
sarvataḥ śrutimāṃścāto yathā dṛkśrāvakoragaḥ || 82 ||
[Analyze grammar]

ayaḥpiṇḍe yathā vahnirbhinnasthiṣṭhatyabhinnavat |
tadvatsarvamidaṃ devo vyāvṛ tya paritiṣṭhati || 83 ||
[Analyze grammar]

nirmale darpaṇe yadvatkiñcidvastvabhitiṣṭhati |
na ca taddarpaṇasyāsti asti tasya ca taddvija || 84 ||
[Analyze grammar]

sendriyaistu guṇairevaṃ saṃyuktaścāpi varjitaḥ |
asminmāyāmaye viśve vyāpī sarveśvaraḥ prabhuḥ || 85 ||
[Analyze grammar]

sarvadā viddhyasaktaśca yathā'mbhaḥ puṣkaracchade |
sarvabhṛdvaiśvarūpyācca amoghatvācca nirguṇaḥ || 86 ||
[Analyze grammar]

udāsīnavadāsīno guṇānāṃ guṇabhuk tataḥ |
sarvadā'ntargatasyaiva kumbhasya ca yathodakam || 87 ||
[Analyze grammar]

tathā sarvasya jagato bahirantarvyavasthitaḥ |
ghaṭasaṃsthaṃ yathā'kāśaṃ nīyamānaṃ vibhāvyate || 88 ||
[Analyze grammar]

nākāśaṃ kutracidyāti nayanāttu ghaṭasya ca |
calācalatvamevaṃ hi vibhoścaivānumīyate || 89 ||
[Analyze grammar]

bahuṣvambujapatreṣu vedhaṃ kurvankramātkramāt |
kālavaccātisūkṣmatvānna sadā'pyupalabhyate || 90 ||
[Analyze grammar]

ajñānāccātidūrasthaṃ jñānātsambhāvyate hṛdi |
yadā tadā samīpasthaṃ svasaṃvedyaścidātmakaḥ || 91 ||
[Analyze grammar]

ākāśsaya ca yo vāyustaddvayorapyabhedataḥ |
tathā tasya vibhaktyaikyaṃ bhūtānāṃ hi parasya ca || 92 ||
[Analyze grammar]

cetanācetanāssarve bhūtāḥ sthāvarajaṅgamāḥ |
pūritāḥ parameśena rasenauṣadhayo yathā || 93 ||
[Analyze grammar]

ekenābhinnarūpeṇa bhūtabhṛttvena hetunā |
yathaiva sūryādhīne tu prakāśatamasī dvija || 94 ||
[Analyze grammar]

tadvatsṛṣṭi sasaṃhārāṃ svatantraḥ prakaroti ca |
prakāśo jyotiṣāṃ tacca śrotrādīnāṃ yathā manaḥ || 95 ||
[Analyze grammar]

śabdādike na saṃdṛṣṭe tathā'pi śruṇute'nyathā |
tamaso'nyo yathā'lokaścājñānāttatparastathā || 96 ||
[Analyze grammar]

tatopi C. L |
jñānaṃ tadeva jñeyaṃ ca vahnerjvālā yathaiva hi |
varṇaairvirahitaṃ sarvairnīrūpatvātsitādikaiḥ || 97 ||
[Analyze grammar]

madhurādirasaistadvatkalpanārahitaṃ yataḥ |
mayūrakaṇṭhavatsarvairvarṇaistadupacaryate || 98 ||
[Analyze grammar]

anubhāvādrasānāṃ ca tathā sarvarasātmakaḥ |
sarvavarṇarasairhīno yuktascātassmṛto'cyutaḥ || 99 ||
[Analyze grammar]

sarvajñassarvavettṛtvāddarśassarvatra darśanāt |
sāmyātsarveśvaraścaiva yatassarvajñatādibhiḥ || 100 ||
[Analyze grammar]

yuktaścāntassarvaśaktiḥ ṣāṅguṇyamahimānvitaḥ |
svādhīnaśca svatantratvātpurāṇatvādanādi tat || 101 ||
[Analyze grammar]

na hyasyāntostyato'nantastṛptatvādduḥ khavarjitaḥ |
amūrta eva sarveśo hyabhyāsādupalabhyate || 102 ||
[Analyze grammar]

yathā kāṣṭhāntarādvahnirghṛtaṃ kṣīrāntarādyathā |
svānubhāvādvinā naiva vaktuṃ saṃyujyate yathā || 103 ||
[Analyze grammar]

mādhuryamikṣusaṃsthaṃ ca amūrtamupalabhyate |
evaṃ svadehagaṃ devaṃ paramātmānamavyayam || 104 ||
[Analyze grammar]

heyopādeyarahitaṃ susitānandavigraham |
pramāṇairaparicchaidyaṃ yatassaṃvinmayaṃ mahat || 105 ||
[Analyze grammar]

vibhāti hṛdayākāśe yeṣāṃ māyāvivarjitam |
eṣa nārāyaṇo devassarvropādhivivarjitaḥ || 106 ||
[Analyze grammar]

svātmasaṃvedanatvāddyo vinā lakṣyaḥ paraḥ prabhuḥ |
tamāśrayasvānirdeśyaṃ jñānena parameṇa ca || 107 ||
[Analyze grammar]

yaccopamānai rahitaṃ vyavahārairdhiyo'kṣagaiḥ |
kāraṇaṃ tadanaupamyaṃ ye vidantyabhayāstu te || 108 ||
[Analyze grammar]

bhāvātītaṃ paraṃ brahma sphaṭikāmalasannibham |
mokṣaṃ yānti ca te muktāḥ sthitisteṣāṃ pare pade || 109 ||
[Analyze grammar]

nānābhedena bhedānāṃ nivasatyeka eva hi |
na tasya vidyate mānaṃ na ca rūpaṃ mahātmanaḥ || 110 ||
[Analyze grammar]

tejovāyvindubhāvena padmasūtrāyutāyutāt |
koṭhyaṃśena tu mānena susūkṣmeṣu sthito'ṇuṣu || 111 ||
[Analyze grammar]

kiñcicca tebhyaḥ sthūleṣu sthūlajyotiḥ puroditāt |
pramāṇātsaṃsthito vyāpī paramātmā hyadhokṣajaḥ || 112 ||
[Analyze grammar]

sthūlatvena C. L. 1 sthūlavacca A |
vāyvātmanā sa bhūtānāṃ sthitaḥ kuṭilabhāvinām |
sargo rūpeṇa dhātūnāṃ pārthivānāmaśeṣataḥ || 113 ||
[Analyze grammar]

sthitaḥṣaḍrasarūpeṇa sarvauṣadhiṣu sarvagaḥ |
anekābisca saṃjñābhistamavyayamupāsate || 114 ||
[Analyze grammar]

īśvaratvena viprendra puruṣatvena caiva hi |
śivasūryātmakatvena somatvena tathaiva ca || 115 ||
[Analyze grammar]

agnīṣomātmakatvena śabdatvenāpi vai punaḥ |
jyotirjñānātmakatvena kālatvena ca nārada || 116 ||
[Analyze grammar]

jīvakṣetrātmakatvena bhūtātmatvena vai tathā |
evamekaḥ paro devo nānāśaktyātmarūpadhṛt || 117 ||
[Analyze grammar]

kṣetrajñakatvena C. L |
nārāyaṇaḥ paraṃ brahma niṣṭhā sanbrahmavedinām |
sanidarśanamupāsakānāṃ brahmasampattinirūpaṇam |
yadvanmahāpurasyāntaryāyinaḥ praviśanti ca || 118 ||
[Analyze grammar]

sarvadigbahunirmāṇa stadvadviṣṇorupāsakāḥ |
dhyeyeṣvīśvarabhūteṣu dhyāyinastu sadaiva hi || 119 ||
[Analyze grammar]

viśanti kṣīṇamohāśca yathā kṣīṇāmṛtā dvija |
kalā yā aindavāssūrye tadvadviṣṇau ca yoginaḥ || 120 ||
[Analyze grammar]

meghāddhārāgaṇenaiva pṛthagambugataṃ kṣitau |
prāpnotyaikyaṃ tathā sarve bhagavatyapi yoginaḥ || 121 ||
[Analyze grammar]

yathā'nekendhanādīni saṃpraviṣṭāni pāvake |
alakṣyāṇi ca dagdhāni tadbadbrahmaṇyupāsakāḥ || 122 ||
[Analyze grammar]

saritsaṅghādyathā toyaṃ saṃpraviṣṭaṃ mahodadhau |
alakṣyaścodake bhedaḥ parasmin yogināṃ tathā || 123 ||
[Analyze grammar]

upāsate yamātmajñā yatassūryo virājate |
tamāśraya mune śaśvadyasya koṭhyaṃśajā vayam || 124 ||
[Analyze grammar]

tathā sahasramūrdhā yaḥ sahasrākṣassahasrapāt |
sahasrabāhubhiḥ pūrṇassahasrātmadharaḥ prabhuḥ || 125 ||
[Analyze grammar]

sahasradīptibhiḥ sphītaḥ śrīnivāsaḥ kirīṭavān |
śrīvatsavakṣā viprendra kaustubhādyairalaṅkhṛtaḥ || 126 ||
[Analyze grammar]

candrārkau nayanoddeśe jihvāsaṅghe sarasvatī |
yasyocchvāsaśca pavanastasmādūrdhvastu kāvadhau || 127 ||
[Analyze grammar]

śrotroddeśe diśo yasya vidiśo yasya bāhavaḥ |
pātālādau talaṃ yasya vijñeyaṃ pādasantatau || 128 ||
[Analyze grammar]

prabhā yasya ca kālāgnirjīmūtāḥ keśasantatiḥ |
romāṇi yasya vibudhā ṛṣayo romakūpagāḥ || 129 ||
[Analyze grammar]

kaca |
mukhe'gnirāpassvedo vai grahā ṛkṣādayo malam |
malamasyopacāratvānnatvevaṃ paramārthataḥ || 130 ||
[Analyze grammar]

idamuktaṃ mayā brahman brahmatattvaṃ yathārthataḥ |
yajjñātvā na punarbhūyo bhavameṣyasi saṅkulam || 131 ||
[Analyze grammar]

khavatsarvagataṃ caiva yadyapyasmiṃścarācare |
sthitaṃ jñānaṃ vinā vipra tathā'pi hi sudurlabhaḥ || 132 ||
[Analyze grammar]

Other editions:

Also see the following editions of the Sanskrit text or (alternative) English translations of the Jayakhya-samhita Chapter 4

Cover of edition (2002)

The Pancaratra Agamas (an Introduction)
by Swami Harshananda (2002)

[Publisher: Ramakrishna Math, Bangalore]

Buy now!
Let's grow together!

I humbly request your help to keep doing what I do best: provide the world with unbiased sources, definitions and images. Your donation direclty influences the quality and quantity of knowledge, wisdom and spiritual insight the world is exposed to.

Let's make the world a better place together!

Like what you read? Help to become even better: