Sanghabhedavastu [sanskrit]

79,275 words

The Sanskrit edition of the Sanghabhedavastu: The 17th and last section of the Vinaya of the Mulasarvastivadin. The text includes descriptions of the life of the Buddha Original titles: Saṅghabhedavastu (सङ्घभेदवस्तु), Saṃghabhedavastu (संघभेदवस्तु, Samghabhedavastu)

Chapter 222 - The story of a lord of a bear and a poor man

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo vārāṇāsyāṃ nagaryāmanyatamo daridrapuruṣaḥ prativasati; sa kāṣṭhāni vikrīya jīvikāṃ kalpayati: so'pareṇa samayena kālyamevotthāya paraśumābhaṅgīmādāya kāṣṭhārthī vanaṃ gataḥ; mahāṃścākālamegho jalamucamārutapūrvarūpaḥ samāgataḥ; tataḥ sa puruṣaḥ yuktaṃ vāyuktaṃ idamiti sthānāntarasamanveṣaṇayā vṛkṣādvṛkṣāntaraṃ gacchati; tathāpyativṛṣyata eva; sa vṛkṣāntaracāratayā anupūrveṇa parvataguhāṃ praviṣṭaḥ; tasyāṃ ca guhāyāmṛkṣastiṣṭhati; sa taṃ dṛṣṭvā santrasto niṣpalāyitumārabdhaḥ; ṛkṣaḥ kathayati: vatsa kiṃ trasto'si; nāsti te matsakāśādbhayaṃ; tiṣṭha iti; sa jātaśaṅko'pi sādhvasānna śaknoti gantuṃ; tatastena ṛkṣeṇa bāhubhyāmupagṛhya dhāritaḥ; mūlaphalaiśca santarpitaḥ; saptāhadurdinaṃ ca saṃvṛttaṃ; varṣatyeva devaḥ, na tiṣṭhati; saptāhasyātyayādaṣṭame divase vyabhre dine vigatabalāhake deve ṛkṣeṇa caturdiśaṃ vyavalokya prabhūtāni mūlaphalāni datvā sa puruṣaḥ abhihitaḥ: vatsa apetaṃ durdinaṃ; vybhraṃ dinaṃ; vigatabalāhako devaḥ; yathāsukhaṃ gaccha iti; sa puruṣaḥ pādayornipatya kathayati: tāta gacchāmi; api tu mayā tava pratyupakāraḥ kartavyaḥ iti; sa kathayati (i 105) vatsa etadeva me kṛtaṃ, yathā māṃ na kasyacinnivedayasi iti; sa kathayati: tāta evaṃ bhavatu utu; sa taṃ pradakṣiṇīkṛtya pādayornipatya prakrāntaḥ; sa ca vārāṇasīṃ praviśati; anyatamaśca mṛgalubdhako mṛgavadhāya nirgacchati; sa tena dṛṣṭaḥ uktaśca: mitra tvamiyatā kālena ihāgataḥ; putradāraṃ te viklavībhūtam; atīva virauti: tvaṃ kilākālasāptāhikameghena śvāpadena praghātitaḥ iti; aneke mṛgapakṣinaḥ sāptāhikākālameghena praghātitāḥ; tvaṃ punaḥ kathaṃ paribhraṣṭaḥ? iti; tena yathāvṛtaṃ sarvamārocitaṃ; sa kathayati: vayasya kāmaṃ yena tena jīvikaṃ kalpayāmi, na bhūyo vanaṃ praviśāmi iti; sa tena tathā tathā pratilobhito māṃsapratyaṃśadvayena yathā pratipanno mārgamupadarśayan saṃprasthitaḥ; yāvadanupūrveṇa (a 462 ) guhāmanuprāptaḥ yatrāsau mahātmā ṛkṣastiṣṭhati; tato nairghṛṇyamāsthāya akṛtajñatāṃ ca kathayati: eṣā guhā yatrāsau tiṣṭhati iti; tatastena lubdhena paraprāṇoparodhinā guhāyāmagnirdattaḥ; atha sa mahātmā ṛkṣo dhūmavyākulīkṛtamanā aśruparyākuleṣaṇo gāthāṃ bhāṣate:
kasya kiṃ vyapanītaṃ me vasatā girigahvare |
phalamūlāmbubhakṣeṇa satveṣu hitabuddhinā ||
idānīṃ kiṃ kariṣyāmi mṛtyukāla upasthite |
karma tvanuprasartavyamiṣṭāniṣṭaṃ śarīriṇām ||
ityuktvā kālagataḥ; tatastairviśasyamāṃsasya bhāgān kṛtvā sa kṛtaghnapuruṣo'bhihitaḥ: gṛhāṇa māṃsasya pratyaṃśadvayamiti; tena hastau prasāritau grahīṣyāmīti; pṛthivyāṃ nipatitau; tatastena mṛgalubdhakena taṃ tathā viprakṛtaṃ dṛṣṭvā kaṣṭaṃ kaṣṭamityuktvā svakānapi pratyaṃśān parityajya prakrāntam; etadatyadbhutaṃ śrutvā mahājanakāyastasmin pradeśe sannipatitaḥ; rājā brahmadattaḥ kutūhalajātastatraiva gataḥ; tasmiṃśca parvataikadeśe saṃghāramaḥ; tato rājā brahmadattastasya carma gṛhītva vismayotphullalocanaḥ (i 106) etamarthaṃ bhikṣusaṃghāya nivedayāmīti taṃ saṃghārāmaṃ gataḥ; carma puṣkariṇyāṃ sthāpayitvā vṛddhānte niṣaṇṇaḥ saṃghasyaitamarthaṃ vistareṇa rocayati; tatra ca saṃghasthavira arhan; sa gāthayā rājñaḥ kathayati:
naiṣa ṛkṣo mahārāja bodhisatva dyutiṃdharaḥ |
pūjanīyastribhirlokaiḥ tvayāpyeṣa narottama || iti
rājā saṃlakṣayati: kartavyāsya pūjeti; bhikṣavaḥ kathayanti: deva bhadrakalpiko'yaṃ bodhisatvaḥ; saṃvidhātavyāsya pūjā iti; tato rājā brahmadattaḥ sāntaḥpurakumārāmātyapaurajānapadaḥ sarvagandhakāṣṭhānyādāya taṃ pradeśamabhigataḥ; sarvaṃ tanmāṃsamasthi kalebaraṃ ca ekadhye kārayitvā kathayati: bhavantaḥ sarvagandhakāṣṭhaiścitāṃ citvā mahatā satkāreṇa dhyāpayata iti; tasmiṃśca pradeśe mahān stūpaḥ pratiṣṭhāpitaḥ; chatradhvajapatākāśca ropitāḥ; mahaśca prasthāpitam Ýed. pratisthāpitamÝ; yaiśca tatra kārāḥ kṛtāḥ te sarve mokṣaparāyaṇāḥ saṃvṛttāḥ.
kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ? yo'sau ṛkṣaḥ ahameva saḥ tena kālena tena samayena; yo'sāvakṛtajñaḥ puruṣaḥ eṣa evāsau devadattaḥ tena kālena tena samayena; tadāpyeṣa akṛtajñaḥ akṛtavedī; etarhyapyeṣa akṛtajña akṛtavedī; punarapi yathaiṣa akṛtajña akṛtavedī tacchrūyatāṃ.

Let's grow together!

I humbly request your help to keep doing what I do best: provide the world with unbiased sources, definitions and images. Your donation direclty influences the quality and quantity of knowledge, wisdom and spiritual insight the world is exposed to.

Let's make the world a better place together!

Like what you read? Help to become even better: