Advayavajra-samgraha (Sanskrit text and English introduction)
by Mahamahopadhyaya Haraprasad Shastri | 1927 | 20,678 words
The Advayavajra-samgraha is a collection of approximately 21 works primarily authored by Advayavajra, an influential figure in Buddhist philosophy from the 11th century. These texts explore critical themes in Buddhism, particularly during a period that saw the transition from Mahayana to Vajrayana practices. The Advayavajra-sangraha collection offe...
Chapter 1 - Kudrishti-nirghatana
advayavajrasamgrahah | 1 | kudrstinirghatanam | namo buddhaya | vaksye kudrstinirghatamadikarmmavidhanatah | anenaiva viharena yatnena labhate padam || " iha himdi sattvah, saiksa asaiksasca | taca asaya 5 adhimuktiprayogah bhumiprapanna prayogasca ( ca ) vasitapti- paryyantah hetvavasthasthitanam saiksanam suvisuddhadi- karmma (a) vidhanena sambharaddayasambhrtasamyaksambodhisampallabhah | saiksanamapi nirasta pratipaksatattvaphalavikalpanam sakya - muneriva pranidhanavegasamarthyat yugananabhogayogatah 1 sattvarthakriyalaksanamavicchinnamadikarma pravarttata eva iti sthitam | tatha ca - 15 na te'sti manyana natha na vikalpo na venjana | anabhogena te loke buddhatyam pravarttate || ' pararthasampadduddanam phalam mukhyatamam matam | buddhatvadi yadanyattu tadarthyat phalamisyate || cintamanirivakampyah sarvvasankalpa vayubhih tathapi sarvvasattvanamasesasaprapurakah ||
yadayavacasamgrahe phalam tattvavipaksanam vidhyapohavivarjanat | sambo (ba) dhirbuddhyate dhanyo tatpascatvadikarmmani || nanu saiksanamadikarmmavidhanam yujyata eva | katham ! saiksanamapi nihsvabhavabhavinamadikammarambhah | aya- 5 mapi suvarnanigadabandhana eva | satyam | prajnaparamita - dhigamavirahat | prajnaparamita hi pancaparamitanam svabhavah | ata eva- sarvvakarava [1] ropeta [T] sunyateti nigadyate | uktam ca bhagavata | prajnaparamitavirahitah pancapara- 10 mitah paramitanamadheyam na labhante | aryyavimalakirttinirdese coktam | prajnarahita upayo bandhah, upayarahita prajna bandhah, prajnasahita upayo moksa [:], upayasahita prajna moksah | tadatmyam canayoh sadgurupadesatah pradaupalokayoriva sahajasiddhamevadhi- 16 gamyate | ata eva - 20 25 adikarma yathoddistam karttavyam savrvvayogibhih | sranyatakarunabhinnam yodhau jnanamisyate || adikarma ca- pancaparamitah prokta adikarmetisamjnaya | prajnaparamita casam svabhavo nabhirisyate || tatha caca- danam saulam ksamam viryyam dhyanam prajnam ca sadaram | satatam sevayan dhiman sukhi svastho'pi jayate || sambhoganirmite heturdanasaulaksamatrayam | dhyanaprajneti dharmasya vauryyantubhaya yormatam ||
5 10 kudrstinirghatanam | tasmadodhisattvena suvisuddhadikarmmaviharina bhavi - tavyam, viparyyase ca nastikavadaprasangah | taduktam- subhasubham yadyapi ni [:]svabhavakam tathapi kuryyat subhameva nasubham | jalendubimbopamalokasamvrtau sukham priyam duhkhamajastramapriyam || katham tarhi saiksesunmattavratasthitanam nirvikalpatadhi- muktivatamadikarma pravarttatam ucyate | sariradanam krtva caryyam [ 2 ]tavan | sariradanam dattva [ca] pascat caryyam samarabhet | iti vacanat | danam dattam ca sariravadhi, kayavak- cetasam sarvvasattvarthaya sambaranacchaulam, ksantisca kru (ku ) ratanakarapacadighatasahanataya, vauryyam castaloka- dharmmabadhopasahanataya, dhyanam ca sarvvasvabhavanugatana- 16 bhogasvarasavahitaya, prajna ca sarvvadhamrmanupalabdhilaksa- gadhigamanataya | anabhogarasavedhau yasyajasam - 1 pravarttante sarvvah paramitah parah || tasmadunmattavratasthitanamapyadikarma pravarttata eva | 20 carvakapasornastaparalokasya vacanam sarvvathaivayuktatvat nodahrtam | bhutasaiksam prati bodhisattvasya prathamam diyate posadham | tadanu siksopadesa iti srihevajravacanat prathamam tu posadhadanam | samanvahara bhadantacarya aha mitrthanama amukanama upasako buddham dharmam sangha saranam 25 gacchami yavadabodhisandatah | evam ripi cirapi | evam
4 adayavacasamgrahe cisaranagatam mam vadanto dharayantviti | samanvahara caya ahamamukanamopasaka imam belam upadaya yavat va [:] svaryyodayamihantare sarvvapranibadhat parasvaharanat abrahma- caryyat tatha vagbhedat srantatatmatvo (do ) pajananat panat 5 vikalasana [t ] malavarnakantatyagau [2]talabhitat sayanasanaducchritat adyaham viratah karomyaham tavat, tadgunairastabhih posadhagatha | grhapatibodhisattvastu ratnatrayasaranapurahsaram pranati- patat adattadanat kamamithyacarat mrsavadat 10 prakrtisavadyat madyapanat ca pancabhyo viratah sruti- vivekasampanno grhapatibodhisattvah parihrtadasakusalah punarakaranasambamravan kusalakarmmacari pratah prahare samutthaya mukhasaucadikam krtva ratnatrayamanusmaran om trah hum ityanena atmayogaraksam krtva yathadhigamadhyanajapa samstava dikam 15 kuryyat | namasangitim ca triskalamavarttayet | - tadanu om jambhalajalendraya svaha ityanena parijaptva - 'stottarasatapanauyaculukani jambhalaya dadyat | tato namah samantabuddhanam sarvvatathagatavalokini om sambhara sambhara ham phat svaha iti mantram saptavaran avartya prasarita- 200 daksinakara rangala pancakavinirgatammrtapancadharabhih ] purita- dvaramulanivesitasajalabalibhakta siktha kani magadhena dronena pravartti (ka) tani pasyet | sakalapretapisacantarya- ghanacchatacayam dattva bodhisattvabalim dadyat | ida [ 3 ] naum sarvvasattvesthekaputrapremakaram maicim, duhkhaduhkhahetoh 25 samsarasagarat samuddharanavanchasvabhavam karunam, ratnacaya- saranagamanat samulla [sa]nmanahprabhavam muditam, adhyasanga-
kudrstinirghatanam | parilaksanamupeksam ca vibhavya savrvvasattvarthodyuktaceta pari- suddhena gomayena visuddhena ca varina om ah vajjarekhe ham iti mandaladhisthitabhubhage caturasradi caturnamanyatamama- bhimatamandalakam krtva tanmadhye visvavarnastadalakamalavaratake 5 suryyamandalopari naulahamkaraparinispannam bhrsparsamadradharam krsnavarnam aksobhyam, tadanu purvvadale sukla om kara nispannam suklavarnam bodhyangi (gri ) mudradharam vairocanam, tato daksinadale pitacamkarajam pautavarnam varadamudradharam ratnasambhavam, tatah pascimadale raktahim karasambhutam raktavarna samadhimudradharam 10 amitabha, tata uttaradale syamakhamkarajam syamavarna- mabhayamudradharamamoghasiddhim ca bhavayitva, om srah vajrapusye hum ityanena abhimantrya sarvvamistataram dhaumkayet | ete panca tathagatah kasayavastrapravrtah sosnisah sira- tundamunditah suryyamandala (vi ) sthah | vairocanah parasasi- 15 mandalau, tatascatvaro'ksobhyabhimukhah, aksobhyastu sadhakah bhimukhah | esamagra [3]tah trisaranagathamimam yathadhigam [T] mukhau kuna tatreyam cisaranagatha - 20 25 namo buddhaya gurave namo dharmmaya tayine | namah sanghaya mahate tribhyo'pi satatam namah || ratnatrayam me saranam sarvvam pratidisamyayam | anumode jagatpunyam buddhabodhau dadhe manah || abodheh saranam yami buddham dharmam ganottamam bodhau cittam karomyesa svapararthaprasiddhaye || utpadayami varabodhicittam nimantrayamyaham sarvvasattvan |
10 10 15 20 Exervacasamgrahe istam carisye varabodhicarikam buddho bhaveyam jagato hitaya || desana sarvvapapanam punyanam canumodana | krtopavasam carisyami aryastangikaposadham || tatah- - saulacandanaliptanga dhyanapravarananrtah | bodhyangakusumakirna viharaddham yathasukham || iti pathitva om vajramandala muh ityanena visarjayet | evam majjusriprabhrtaunapi yathopadesam pujayet | || mandalapujavidhih || danam gomayamambuna ca sahitam saulam ca sammarjana santih ksudrapipaulikapanayanam vauryyam kriyasthapanam | dhyanam tatksanamekacittakaranam prajna surekhojjvala (:) etah paramitah sadeva labhate krtva munermandalam || bhavati kanakavarnah sarvvarogairvimuktah suramanujavisistacandra [4] vaddauptakantih | dhanakanakasammrddho jayate rajavamse sugatavaragrhe'smin kayakarmani krtva || || mandalanusamsa gatha || pratyaham mandalam krtva puspagomayavaribhih | ciskalam gurave kincit dattva bhaktya (ktim ) ca vanda yeta || paresam manasastustim varjayedatmacetasah | sukhau prasadiko dhanyah sukhavatyam sa jayate ||
5 10 kudrstinirghatanam | syat satparamitapurau buddhadibhiradhisthitah | anantagunasampanno mandalam prakaroti yah || || ityanusamsa || prajnaparamitam samyak mandaladividhanatah | pathitva pujayennityam tadarthamavagahanam || ekagatham caturgatham gathatiyadharanaum | sanmukhaum bhadracayam ca triskalam ca trikalatah || ekaksarimupadatha laksam yavat samahitah | akhanditasamadano yathalabham pathet sudhih || .. buddhabodhisattvapatapustakapratimadasca pujayet | || patapustakapujavidhih || G idanom mahamandalavyuhatantranusarena sarvvakatadana- vidhiratidisyate - namah samantabuddhanam om vajrapusye svaha | mrttika- 15 grahanamantrah | 20 om vajrodbhavaya svaha | bimvabalanamantrah | om araje viraje svaha | tailamraksanamantrah | om dharmmadhatugarbhe svaha | mudraksepanamantrah [ 4 ] | vajramudgarakota svaha | akotanamantrah | dharmarate svaha | akarsanamantrah | om apratisthitavajje svaha | sthapanamantrah | om sarvvatathagatamanisatadipte jvala jvala dharmmadhatu- garbhe svaha | pratisthamantrah |
5 D areesamgrahe om svabhavasuड़े hara bahara agaccha agaccha dharma- dhatugarbhe svaha | visarjjanamantrah | om akasadhatugarbhe svaha | ksamapanamantrah || iti sarvvakatadanavidhih || | om namo bhagavate vairocanaprabharajaya tathagatayaite samyaksambuddaya, tadyatha, om suksme suksme same samaye sante dante samarope analambe tarambe yasovati mahateje nirakulanirvvane sarvvabuddhadhisthanadhisthite svaha | anaya dharanya mrtpindam valukapindam va ekavimsati- 10 varan parijapya caityam kuryyat | yavantastasmin paramanavastavantyah koyyah caityani krtani bhavanti, paramanu samkhyatani punyani pratilabhate, dasabhumisvaro bhavati, ksipram canuttaram samyaksambodhimabhisambhotsyata idamavocad bhagavan vairocanastathagatah | 15 20 || mahanusamsadharanau || ye dharmma hetuprabhava hetum tesam tathagato hyavadat | tesam ca yo nirodha evamvadau mahasramanah || iti gathaya pratistham krtva om namo bhagavate ratnaketu- rajaya [5] tathagatayarhate samyaksambuddhaya, tadyatha, om ratne ratne maharatne ratnavijaye svaha ityanena caitya- vandanam kuryyat | anaya dharanya ekacaityavandanaya koticaityavandana bhavati | || mrttikasikatadicaityakaranavidhih || etatsarvvavisistaparinamanaya parinamyamanam visista-
kudrstinirghatanam | phalavahakam bhavatiti | prajnaparamitoktena mahapari- namena parinamayet | tadyatha, yatha te tathagata antah samyaksambuddha buddajnanena buddhacaksusa jananti pasyanti tatkusalamulam yajjatikam yannikayam yadrsam yallaksanam 5 yatsvabhavam yaya dharmmataya sambidyate tatha anumode tatku- salamulam | yatha ca te tathagata arhantah samyaksambuddha abhyanujananti parinamyamanam tatkusalamulamanuttarayam samyaksambodhau tathaham parinamayami iti | aparam - anena caham kusalena karmana, 10 15 bhaveya buddho na cirena loke | deseya dharmam jagato [5] hitaya, moceya sattvan bahuduhkhapauditan || || punyanumodanaparinamavidhih || yasya yasya yadajauvyam suddhajivyastadarjayet | ksantyartham vyadhisantyartham bhaisajyamiva cintayet || tato yathamilitanyesu om akaro mukham sarvvadharmma- namadyanutpannatvat om ah ham phat svaha ityanena balim dadyat | om ah sarvvabuddhabodhisattvebhyo vajjanaivedye hum ityanena naivedyam dadyat | om harauti mahayaksani hara 20 hara sarvvapapan ksim svaha iti pathitva haritibhakta- pindadayam dadyat | grapindasibhyah svaha iti agra pindadanam | tadanu om ah hum ityanena svapacabhakta- madhisthaya yavadvisadidosasantyartham prathamato'namangu- sthabhyamupasprsya bhujnjauta| tadanu yathasukham bhuktva utsrstamannam om utsrstapindasanebhyah svaha | utsrstapindam dadyat | parisistamannamanabhisandhanenaiva parityajet | tatha ca- 25 2
5 10 adayavacasamgrahe valim dadyannaivedyam haritimagrapindakam | mahaphalopabhogyaya utsrstam pancamam dadet || iti | tadanu sracamanadikam krtva parisuddhabuddhi- visistasukhasamanvagatasarvvasattvahita ][6] sukhaya idam cidha- ' ''varttayet- raja danapatiscaiva ye canye sattvarasayah | prapnuvantu sada saukhyamayurarogyasampadah || iti | tadanu parisuddhakayavanmanahkarmma yatheccham viharet | anantaram upavisya jatakanidanoktadanakathaya 10 kalyanamicaih saha gatairva saim dinamanudinam va'ti- vahayet | tato vikalasandhyayamapi dhyanajapasamsta- vadikam yathadhigamakhinnamanasam kuryyat | yugakaradi- mantrena dattabaliryoganidraya supyat | upasakasabdah katham jnatavyah ? [u, iti ] - 15 udyukto buddhapujayam upasantopasayakah | upakaraya sattvanam upayenanvito bhavet || pa, iti- papanavarjayennityam papisthaih saha sangatim | papannivarayana jantoh papam savrvvaca desayeta || 20 sa, iti- 25 samaropavinirmuktah samadhau susamahitah | sarvvada paramanandi sambodhim sadhayed budhah || ka, iti- karoti sarvvada yatnam karunam paripalayet | kastenapi na canistam karotyupakrtim param || iti vacanat |
5 10 15 20 kudrstinirghatanam | 11 aksaracatustayanvito'yamupasakah parihrtakusalakarma upacitapunyasambharo [6]'bhyasavasat jagraddasavat svapne - 'pi kusalanyeva karoti | pratibimbanibham pasyan jagat suddhamanavilam | mayapurusavat sarvvam kuryyadanupalambhatah || atascavaivartti ityabhidhiyate | evamahoracam satata- samitam punyasambharamuparjayan abodhimandaparyantam sattva- hitahetoh santisthet | namna gaganagarbha'sau madhyamarthaparayanah (pancah ) samadanam karotyeva adikarma samahitah || arutthat samayato viprajanyah sadasayah | tasyabhyarthanaya caitadadikarma krtam maya || iha hi gaganagarbhabhyarthanato mayoktah katipayapadamatrenadikamrmabhidhanatah | aghatimiramapasya klesanirghata esa aciramamalabuddherbodhaye'bhyasatah syat || sradikarma vidhayaitat yadalabhi subham maya | adikarmma vidhayaitadutkrstam labhatam jagat | || kudrstinirghatanam samaptamiti || tacavasthah cayah- hetvavastha nama bodhicittat prabhrti bodhimandanivedanam yavat | phalavastha nama samyaksambodhijnanotpattau sarvvaklesagunaprahanipraptyavastha | sattvarthakriyavastha nama [3] prathamadharmmacakrapravarttanat prabhrti asasanantardhanam yavat |
5 10 12 araraasamgrahe taca hetvavastha cividhah asayavastha, prayogavastha, vasitavastha ceti | taca asayavastha sattvanirmoksa- pranidhanam | taddheta [va] catvarah tadyatha- goca sanmitrakarunya - duhkhabhaurutvahetavah | caturbhirpratyayairebhirbodhicittam prajayate || iti vacanat | dasabhirarthairasyavastha | tatra prayogo dvidha | adhimukticittasya paramitah sapta | taca sradhi- mukticaritasya paramita dasa- danam silam ksama biryam dhyanam prajna upayata | pranidhanam balam jnanam matah paramita dasa || bhumipraptasya catasrbhih sampadbhih sampannam asayaprayoga- pratigrahakadeyasampadbhiriti danam saulem ksantibodham dhyanam prajna upayah etah sapta paramitah | adhimukti- caryyacaritaparamitabhyo visisyata [8] iti dvividha 16 prayogavastha | - taca vasitah panca, tadyatha- klesa, upapatti, kamma, upaya, sattvaparipakavastha ceti | tatra hetvavasthasthitena sarvvamadikarma karttavyam | phala- vastha satvarthakriyavasthasthitasya ca sakyamuneriva srana- 20 bhogena adikarmma pravarttata eva iti | vistarena kudrsti- nirghate jneyam | || kudrstinirghatadivakyatippinikeyam srimatpanditava- dhutadayavajrapadanam krtiriyam ||
